تغذیه در میگرن ؛ با رژیم غذایی درست می توان حملات میگرنی را کاهش داد

105 - تغذیه در میگرن ؛ با رژیم غذایی درست می توان حملات میگرنی را کاهش داد

تغذیه در میگرن ؛ با رژیم غذایی درست می توان حملات میگرنی را کاهش داد

میگرن سردرد شدید، تکرار شونده  و پی در پی برای مدت چندین سال  می باشد که گاهی با اختلالات بینایی ( دیدن هاله )، و حالت تهوع همراه است  و در زنان سه برابر مردان شیوع دارد. حملات میگرن معمولا صبح ها و اغلب آخر هفته ایجاد می شود و در هر ماه 1 – 3 بار تکرار می شود.

دو نوع میگرن وجود دارد. اگر همراه با اورا ( دیدن چیزهایی مانند ستاره، خطوط زیگزاگ مانند و یا دیدن یک نقطه کور 30 دقیقه قبل از شروع سردرد ) باشد شایعترین نوع میگرن است ولی اگر بدون اورا باشد نوع کلاسیک گفته می شود. گاهی قبل از شروع سردرد علائم هشداردهنده مانند ولع به مصرف شیرینی، تشنگی، خواب آلودگی، یا افسردگی وجود دارد. در کودکان بیشتر با درد شدید، بیماری حرکت و اختلالات خواب همراه است هنوز علت خاصی برای این نوع سردرد پیدا نشده ولی به نظر می رسد وراثت نقش مهمی دارد. هنوز مطمئن نیستند که تغییرات در جریان خون موثر باشد ولی می گویند با منقبض شدن رگهای خونی و کاهش جریان خون ابتدا اختلات بینایی، مشکل در صحبت کردن، ضعف، بی حسی، احساس سوزن سوزن شدن در یک منطقه از بدن بوجود آمده و سپس با گشاد شدن رگهای خونی و افزایش جریان خون سردرد تشدید می شود. خوابیدن بیش از حد، استرس فیزیکی یا عاطفی، صدای بلند، چراغ های روشن، بوی خاصی مانند  ( عطر یا دود )، مصرف بیش از حد کافئین، گرما، رطوبت بالا، سیگار کشیدن و یا قرار گرفتن در معرض دود سیگار ، آبجو و شراب قرمز، شکلات، کره بادام زمینی، برخی از میوه ها ( آوکادو، موز و مرکبات، پیاز، هات داگ، غذاهای شور، غذاهای حاوی منو سدیم گلوتامات و برخی از داروها باعث تحریک سردرد میگرنی می شود. تشخیص بیماری با معاینه فیزیکی توسط پزشک است و هیچ روش تشخیصی وجود ندارد.

علائم و نشانه های میگرن

سردرد میگرنی دارای اورا و یا بدون اورا دارای علائم زیر می باشد.

  • سردرد ضربان دار است.
  • اغلب یک طرفه است که ممکن است به دو طرف سر انتشار یافته و با همان طرف باقی بماند.
  • سردردی شدید که در دو طرف پیشانی متمرکز و بیش از 4 – 72 ساعت طول می کشد.

علائم زیر علائمی هستند که ممکن است قبل از شروع سردرد و یا همزمان با سردرد شروع شود

  • تهوع و استفراغ
  • سرگیجه ( احساس چرخیدن اطاق )، سبکی سر
  • از دست دادن اشتها
  • خستگی
  • کج خلقی
  • اختلالات بینایی ( دیدن چراغ قرمز چشمک زن و یا خطوط کج معوج، به طور موقت نقاط کور و یا تاری دید )
  • در قسمتهایی از بدن ممکن است احساس بی حسی، ضعف و صدای طنین، حرکت و سر و صدا در گوش که با خم شدن سردرد بدتر می شود و فرد دوست دارد در جای تاریک و آرام چشمانش را بسته و دراز بکشد.

18 2 - تغذیه در میگرن ؛ با رژیم غذایی درست می توان حملات میگرنی را کاهش داد

 عوامل موثر بر بروز میگرن

1. اضافه وزن و چاقی:

طی سال های اخیر شیوع حملات میگرن در میان افراد چاق و دارای اضافه وزن افزایش یافته است. علاوه بر افزایش دفعات حملات، تشدید این حملات در افراد چاق دیده شده است و از این رو نقش کاهش وزن در درمان و کنترل حملات میگرن مورد مطالعه است. در حقیقت چاقی عامل مهمی در تبدیل حملات سردرد به سردرد مکرر روزانه و میگرن طولانی مدت است. مطالعات نشان داده اند کاهش وزن بدن در افراد چاق و دارای اضافه وزن باعث کاهش و حتی گاه بهبود حملات میگرن می شود و برای رسیدن به این فواید کاهش وزن، دستیابی به وزن ایده آل ضروری نمی باشد بلکه آنچه اهمیت دارد کاهش وزن است.

2.مقدار پایین سرتونین:

مقدار سرتونین در افراد مبتلا به افسردگی پایین است. در واقع پایین بودن سطح سروتونین و در نتیجه افسردگی باعث بروز اختلالات در خواب، سردرد میگرنی، درد عضلات و مفاصل و خستگی مزمن می شود چراکه سرتونین مهم ترین شروع کننده خواب است و این بی خوابی، می تواند باعث بروز حملات شود. تریپتوفان رژیم غذایی که در واقع یک اسید آمینه است، در بدن به سرتونین تبدیل می شود. از آنجایی که پروتئین منبع اصلی تریپتوفان است، افزایش مصرف پروتئین در رژیم غذایی، از طریق افزایش مصرف گوشت و مرغ و ماهی، حبوبات، سویا، شیر و لبنیات می تواند در درمان و پیشگیری از میگرن کمک کننده باشد. ریبوفلاوین اسیدآمینه دیگری است که با کاهش دفعات حمله سردرد در کنترل و درمان میگرن های مزمن کمک کننده است.

3. سطح پایین کربوهیدرات:

گرسنگی حتی برای ۳ تا ۴ ساعت باعث کاهش قندخون و همچنین بروز میگرن می شود. در واقع رژیم غذایی پرکربوهیدرات دسترسی مغز به تریپتوفان را افزایش می دهد و سنتز سرتونین در مغز را بهبود می بخشد. به همین دلیل، احتمالا افت قندخون(هیپوگلیسمی) می تواند علت بروز سردرد میگرن باشد. مصرف قندهای تخلیص شده به سرعت باعث افزایش قندخون و نیز کاهش سریع قندخون می شود. وقتی قندهای تخلیص شده مصرف می شود، مقدار زیادی انسولین توسط پانکراس تولید می شود. به دلایلی، افراد مبتلا به میگرن، مقدار بیشتری انسولین ترشح می کنند. انسولین آزادسازی آدرنالین را تحریک می کند و این باعث شروع مرحله ۱ میگرن (انقباض عروق) می شود.

نقش مواد مغذی

 نقش منیزیم:

منیزیم، کلسیم و پتاسیم برای سلامت عروق خونی ضروری هستند. منیزیم به تنظیم قطر عروق خونی و دسترسی به سرتونین کمک می کند. کمبود منیزیم ممکن است یکی از علل حملات میگرنی باشد و برخی مطالعات نشان می دهد کسانی که به حملات میگرنی مبتلا می شوند، دچار کمبود منیزیم هستند. تقریبا ۵۰ درصد از مبتلایان به میگرن دچار کمبود منیزیم هستند. تعدادی از مطالعات نشان داده اند که منیزیم در تسکین یا پیشگیری از حملات میگرن موثر است. پس بدون شک رژیم غذایی غنی از منیزیم بسیار مناسب خواهد بود. مغزهای روغنی به ویژه بادام و گردو، حبوبات به ویژه لوبیای سویا، سبزی های برگ سبز، غلات و دانه های کامل و غذاهای دریایی از منابع خوب منیزیم هستند. شیر، موز و گوشت هم دارای منیزیم هستند. البته، برخی از غذاهایی که حاوی منیزیم نیز هستند می توانند عامل مولد سردرد باشند. اگر شما معتقدید که مصرف آجیل، لوبیا و نان تازه باعث ایجاد سردرد در شما می شود، تامین منیزیم مورد نیاز از طریق رژیم غذایی مشکل است و باید از مکمل استفاده شود. مصرف مقدار کافی کلسیم و پتاسیم برای رفع گرفتگی عروق و احساس بهبودی فوری بدون ایجاد عوارض جانبی توصیه می شود.

مطلب مرتبط: نقش و عملکرد منیزیم در بدن انسان و علائم کمبود منیزیم

نقش اسیدهای چرب امگا ۳:

یک پژوهش اثرات مفید مکمل امگا ۳ را در ۱۵ بیمار با میگرن شدید و مقاوم به درمان را نشان داد. از این رو می توان مکمل امگا۳ (۳ کپسول در هفته) و مصرف حداقل دوبار ماهی و غذاهای دریایی را جهت کنترل درد های میگرن توصیه کرد.

مطلب مرتبط: فواید اسیدهای چرب امگا 3 در بهبود سلامت و پیشگیری از بسیاری از بیماری ها

چرب امگا 3 - تغذیه در میگرن ؛ با رژیم غذایی درست می توان حملات میگرنی را کاهش داد

عوامل غذایی تشدید کننده میگرن

1. گلوتامات:

نمک یا اسیدآمینه ای که در بافت های عصبی موجود است. این ماده در محصولات آماده شده به میزان زیادی وجود دارد. به این منظور باید برچسب روی محصولات را به دقت مطالعه کرد. این ماده در انواع کنسرو و غذاهای یخی وجود دارد.

 2. آمین ها:

بعضی غذاهای حاوی آمین ها، فعال کننده رگ ها هستند و به نظر می رسد آغازگر انقباض رگ های خونی در مغز می باشند. تیرآمین و فنیل اتیل آمین دو ماده اصلی مسبب این مشکل هستند. اگرچه سایر آمین ها نیز ممکن است اثرات مشابهی داشته باشند. در ذیل به بررسی منابع برخی آمین ها می پردازیم.

3. تیرآمین(Tyramine) :

در الکل، برخی پنیرها به خصوص پنیرهای مانده، میوه ها و سبزی های کال و فاسد، خوراک کلم، مخمرها، انواع آجیل، ماهی شور، کنسرو شاه ماهی، خامه ترش، آواکادو، سوسیس های تخمیری و گوشت های مانده یا چرب وجود دارد.

4. فنیل اتیل آمین(Phenyl ethylamine ):

در کاکائو، شکلات، پنیر و موادغذایی ای که دارای این سه ماده غذایی هستند، یافت می شود.

5. اکتوپامین(Octopamine) :

در مرکباتی مثل لیمو، پرتقال، گریپ فروت و… یافت می شود.

موادغذایی نام برده از گروه آمین ها، باعث افزایش آزادشدن سروتونین در مغز و تحریک اعصاب مغز می شوند. همچنین ایجاد سردرد می کنند.

6. سولفیت ها:

ماده ای نگهدارنده هستند که در نگهداری میوه های خشک شده ( آلو، انجیر، زردالو )، شراب ( قرمز و سفید ) و بسیاری از غذاهای فراوری شده استفاده می شود که در میگرن موثر است.

7. مس:

گمان می رود که مس در متابولیسم آمین های فعال کننده رگ ها( Vasoactive) نقش داشته باشد و احتمال بروز حمله میگرن را افزایش دهد. آجیل ها، شکلات، جوانه گندم و صدف خوراکی از منابع غذایی حاوی مس به شمار می روند. پرتقال و گریپ فروت و نارنگی باید از رژیم غذایی حذف شوند. زیرا مرکبات جذب روده ای مس را افزایش می دهند و ممکن است در فرآیند آغاز حمله های میگرن نقش داشته باشند.

8. تانن:

چای، پوست قرمز سیب و گلابی، آب سیب و شراب قرمز و یا ترکیبات گیاهی طعم دهنده دارای ماده به نام تانن ( Tannins )  هستند که باعث تشدید سردرد می شود.

9. کافئین:

زیاد مصرف کردن و یا کاهش کافئین در بدن نیز در تشدید میگرن مؤثر است. هم چنین ترک ناگهانی مصرف چای و قهوه، که هر دو کافئین دارند، ممکن است در برخی اشخاص مستعد، زمینه ساز بروز میگرن باشد.

10. موادغذایی چرب و سرخ شده:

مواد چرب و مواد غذایی ای که با روغن زیاد سرخ می شوند عامل تشدید میگرن هستند.

11. نیتریت:

سوسیس و گوشت نمک سود که به آنها ماده نگه دارنده نیتریت افزوده شده ، نباید مصرف شود، چون می توانند عامل بروز میگرن در افراد مستعد باشند.

12. آسپارتام:

که یک ماده شیرین کننده مصنوعی است و در نوشیدنی های رژیمی، آب نبات های بدون قند، دسرهای کم کالری و غذاهای دیگر استفاده می شود عامل تشدید کننده سردرد می باشد.

غذاهای مفید در درمان میگرن

مرغ، خروس و بوقلمون از دسته غذاهای کم چرب و غنی از پروتئین هستند. مصرف غذاهای پروتئینی منجر به نوسان میزان قند خون نمی شود. گمان می رود که کمبود میزان قندخون از جمله عوامل میگرن است. غذاهای پروتئین دار نظیر تخم مرغ، گوشت گاو و حبوبات باید در هر وعده غذایی گنجانده شوند. مصرف میان وعده های حاوی پروتئین فراوان نیز مفید است.

سیب، گلابی، گیلاس، زردآلو و انگور میوه هایی هستند که مصرف آن ها موجب افزایش منظم قند خون می شود. این میوه ها میان وعده های غذایی بسیار خوبی برای حفظ و کنترل قند خون هستند.

حلیم جو، نان چاودار و حبوباتی نظیر لوبیا قرمز،عدس سبز و قرمز، نخود و لوبیا همگی دارای فیبرهای محلول بوده و به تثبیت قند خون کمک می کنند. این غذاها منابع خوب کربوهیدرات بوده و حبوبات نیز منابع خوب پروتئین هستند.

2 6 - تغذیه در میگرن ؛ با رژیم غذایی درست می توان حملات میگرنی را کاهش داد

درمان میگرن

میگرن را باید با ترکیبی از داروها، تغییر شیوه زندگی و طب مکمل درمان کرد. شروع سردرد میگرنی را در دفتری یاداشت کنید و علائمی هم که باعث شروع آنها شده است مثلا استرس، بی خوابی و یا کاری که درست قبل از شروع سردرد انجام می دادید و اینکه چه مدت سردرد شما طول کشیده است را یاداشت کنید. توجه داشته باشید که خواب کافی، آرامش و کاهش استرس، خوردن وعده های غذایی منظم، و یا در هنگامی که نشانه هایی از شروع سردرد یا میگرن بوجود می آید به اطاق تاریک و آرام رفته و استراحت کنید و برای مایعات از دست رفته آب کافی مصرف کنید.
داروهای میگرنی دو دسته هستند
داروهایی که برای جلوگیری از حملات مصرف می شود
بتا بلوکرها ( پروپرانلل، آتنولل )، مسدود کنندهای کانال کلسیم ( وراپامیل، دیلتیازم )، داروهای ضد افسردگی ( آمی تریپتیلین، نورتریپتیلین، داکسپین، ایمی پرامین )، ضد تشنج ها ( گاباپنتین، توپیرامات، والپروات سدیم )، هر سه ماه یکبار بوتاکس در نواحی پشت گردن، پیشانی و شانه ها توسط پزشک تزریق می شود.
داروهایی که برای تسکین سردرد بکار می رود
از این دارو ها به محض شروع میگرن استفاده می شود
تریپتان ها ( Almitriptan, Frovatriptan, Eletriptan, Naratriptan,Rizatriptan,zolmitriptan Sumatriptan )
ارگوت ها ( ارگوتامین C ) و استامینوفن، آسپیرین، کافئین، ایبوبروفن، مواد مخدر مانند کدئین

تغذیه و مکمل های غذایی

مواد غذایی که در مقاله بالا ذکر شده و ممکن است باعث تشدید سردرد میگرنی شود مصرف نکنید.
محققان فکر می کنند در صورتی که از داروهای مهار کننده سروتونین در مغز استفاده کنند به درمان میگرن کمک می شود زیرا ممکن است سروتونین در مغز در ایجاد میگرن نقش داشته باشد منیزیم هم ممکن است در کاهش شدت میگرن نقش داشته باشد ولی مصرف آن در کسانیکه بیماری قلبی دارند و یا داروهای دیورتیک مصرف می کنند تداخل دارویی ایجاد می کند ویتامین B2 ( ریبوفلامین 400 میلیگرم روزانه ) ممکن است فرکانس و طول مدت میگرن را کاهش دهد این ویتامین نیز با برخی از داروها از جمله ضد افسردگیهای سه حلقه ای، داروهای آنتی کولینرژیک، ضد تشنج ها مانند فنوباربیتال و Probenecid که در درمان نقرس استفاده می شود تداخل دارد. کوانزیم Q10 ( صد میلی گرم سه با در روز ) و ملاتونین ( سه میلیگرم در روز قبل از خواب ) با تجویز پزشک در درمان میگرن موثر است.

به منظور بهره مندی از رژیم غذایی آنلاین دکتر رویا خادمیان بر روی لینک زیر کنید:

رژیم غذایی اینترنتی

 

دیدگاهتان را بنویسید