حدیث ۳۸- بیمارانى که نباید عیادت شوند


رسول اللّه صلى الله علیه و آله: ثَلاثَهٌ لا یُعادونَ: صاحِبُ الضِّرسِ، و صاحِبُ الرَّمَدِ، و صاحِبُ الدُّمَّلِ. (شعب الإیمان، ج ۶، ص ۵۳۵، ح ۹۱۸۸، المعجم الأوسط، ج ۱، ص ۵۵، ح ۱۵۲، عیون الأخبار لابن قتیبه، ج ۳، ص ۴۴ ، کنز العمّال، ج ۹، ص ۱۰۳، ح ۲۵۱۸۹.) پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: سه طایفه عیادت نشوند: گرفتارِ دندانْ درد، گرفتار چشمْ درد، و آن که در بدن، دُمَلى دارد.

در بالا(حدیث۳۸) اشاره شد که بر اساس دستورات و فرامین اسلامی، بعضی از بیماران از جایگاه ویژه ای برخوردارند و عیادت از آنها جزو حقوق لازمه هست. در این خصوص روایاتی را به عنوان شاهد مثال ذکر کردیم. در اینجا برخلاف احادیث فوق به احادیثی اشاره میشود که ما را از عیادت کردن بعضی دیگر از بیماران نهی می کند این افراد عبارتند از:

کسانی که مبتلا به دندان درد و چشم درد هستند، افراد جذامی و مبتلایان به دمل و خوره وپیسی و افراد مشروب خوار.

با توجه به تاکید دین مبین اسلام و معصومین علیهم السلام مبنی بر عیادت از بیماران و اجر و پاداشی که بر این عمل مترتب است. فلسفه این که برخی از بیماران عیادت نشوند و دستورات دینی، ما را از عیادت این گروه منع کرده اند بر ما روشن و مبرهن نیست. در دو مورد اول یعنی مریض هایی که دچار دندان درد و چشم درد هستند و بیماران جذامی و صاحبان خوره و پیسی،  علت ملاقات نکردنشان  شاید به خاطر دلایل خاصی از جمله: سختی درد، چهره نامطلوب بیمار، اذیت شدن مریض هنگام ملاقات و یا علل و عوامل دیگری که ما از حقایق آنها باخبر نیستیم و فقط خدا و رسولش، و اولامر از آنها آگاه هستند باشد. و ما صرفا موظف به انجام دستورات دین و توصیه های چهارده معصوم علیه السلام در انجام وظایف هستیم.

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: گرفتار شدگانِ به بلا را کمتر تماشا کنید و بر آنان، وارد نشوید و چون با آنان برخورد کردید، راه رفتنِ خویش را تندتر کنید تا آنچه بدانان رسیده است، به شما نیز نرسد. (طبّ الأئمّه لابنی بسطام، ص ۱۰۶ ، بحارالأنوار، ج ۶۲، ص ۲۱۳، ح ۹.)

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: به جذامیان، نگاه پیوسته نیفکنید. (سنن ابن ماجه، ج ۲، ص ۱۱۷۲، ح ۳۵۴۳، التاریخ الکبیر، ج ۱، ص ۱۳۸، ح ۴۱۷، )

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: به گرفتار شدگان بلا و جذامیان، نگاهِ پیوسته میفکنید؛ چه، این کار، آنان را اندوهگین مى‏کند. (مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۵۰۲، ح ۲۰۷۵ ، کنز العمّال، ج ۱۰، ص ۵۵، ح ۲۸۳۳۹.)

اشاره به بیماران جذامی در احادیث فوق، از باب مصداق است و مفهوم آن این است که هر بیمار بدحالی را نباید با نگاه پیوسته، با کلام تاسف بار یا با هر چیزی که درد و رنجشان را افزون میکند، مورد آزارقرار داد.

اما گروه سوم یعنی افراد شرابخوار که در حدیث بعدی توصیه شده که از این افراد وقتی که مریض می شوند نباید عیادت کرد. دلیل این امر کاملا روشن است. چرا که کسی که حرمت خدا را نگه نمیدارد و آنچه را که خداوند بر او حرام کرده بوده از آن امتناع نکرده و لب از حرام خدا فرو نبسته است. برای همین خدا و رسولش چون از فعل و عمل این فرد راضی نیستند، دوست هم ندارند تا بندگانش نیز از این مشروب خوار دلجویی و عیادت کنند تا شاید تنهایی و بی کسی عاملی برای برگشت و توجهش به خدا باشد.

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: شرابخوار، چون بیمار شود، او را عیادت نکنند. (الکافی، ج ۶، ص ۳۹۶، ح ۴ وص ۳۹۷، ح ۵ ، الدعوات، ص ۲۶۰، ح ۷۴۳ ، کتاب من لا یحضره الفقیه، ج ۴، ص ۵۸، ح ۵۰۹۱ ، بحارالأنوار، ج ۸۱، ص ۲۶۷، ح ۲۵.)