دلایل یبوست بارداری و 5 روش درمان خانگی سریع

نامنظم شدن حرکات روده که به‌ندرت در بدن زنان معمولی اتفاق می‌افتد، عامل اصلی به وجود آورنده مشکل یبوست در دوران بارداری است ،یبوست در دوران بارداری شایع است به طوریکه از هر ۴ خانم باردار ۳ نفر دچار یبوست و سایر مشکلات روده در دوران بارداری میشوند. در دوران بارداری به دلیل هورمون پروژسترون، فشار روی رحم و مصرف مکمل های آهن و ویتامین های موجود در بارداری احتمال یبوست بسیار زیاد میشود. در این مقاله دلایل یبوست و روش های درمان آن بررسی شده است.

دلایل یبوست بارداری

علائم یبوست

  • کمتر از سه بار در هفته مدفوع کردن
  • وجود مدفوع سفت یا ناصاف
  • زور زدن بیش از حد برای مدفوع کردن
  • احساس انسداد در صاف روده که مانع از مدفوع کردن می‌شود
  • احساس عدم امکان تخلیه کامل مدفوع از راست روده
  • نیاز به کمک برای تخلیه روده، از جمله استفاده از دست برای فشار وارد کردن روی شکم یا استفاده از انگشت برای تخلیه مدفوع از راست روده

عوارض یبوست

1- فشار وارد کردن برای تخلیه مدفوع می‌تواند باعث تورم در سیاهرگ‌های داخلی و اطراف مقعد شود و هموروئید را به وجود آورد.

2- مدفوع بزرگ یا سفت می‌تواند باعث پارگی‌های ریز در مقعد شود وموجب شکاف مقعد شود.

3- یبوست مزمن ممکن است باعث تجمع مدفوع سفت شده شود که در روده‌های شما گیر کرده‌اند.

4- فشار وارد کردن برای تخلیه مدفوع باعث کش آمدن راست روده شده و از مقعد بیرون می‌زند.

درمان یبوست بارداری

روش اول: طب درمانی

1- آرامش لگن

هنگامی که شما احساس میکنید که نیاز به توالت رفتن دارید، سعی کنید برای اینکار وقت بگذارید. بنشینید و نفس عمیق بکشید، سپس آن را بیرون بکشید، در این حالت عضلات کف لگنتان آرام میشوند، اما فشار نیاورید.

در حالیکه نشسته اید، روی نوک انگشتانتان قرار بگیرید تا زانویتان هم عرض ران بالا بیاید. یا از چهارپایه برای بالا بردن پا استفاده کنید؛ زیرا باعث میشود تا حالت چمباتمه زدن داشته باشید که موقعیتی ایده آل برای دفع مدفوع است.

2- طب فشاری یا طب سوزنی

این درمانها بر اساس نظریه ای است که میگوید نقاطی در بدنتان وجود دارد که میتوانند بهبود سلامتیتان را تحریک کنند. نقطه طب فشاری یا طب سوزنی مربوط به هضم در وسط شکمتان قرار دارد، حدود سه انگشت زیر ناف (نقطه CV6)، به آرامی این ناحیه را به طور متناوب، حدود 20 تا 30 بار فشار دهید و این کار را چند مرتبه در روز تکرار کنید.

اگر یبوست شما همچنان ادامه داشته باشد، میتوانید با متخصص طب سوزنی یا طب فشاری مشورت کنید. شواهدی وجود دارد که طب سوزنی علائم سندرم روده تحریک پذیر (IBS) را از بین میبرد. یبوست نشانه ی IBS است، اما نمیتوانیم بگوییم که طب سوزنی قطعاً در طول بارداری یبوست را از بین میبرد.

3- آروماتراپی (رایحه درمانی)

سه تا چهار قطره عصاره گیاهی مانند نارنج شیرین، لیمو، لیمو ترش، گریپ فروت یا ترنج به 1 قاشق چایخوری روغن گیاهی اضافه کنید (ترجیحا روغن دانه ی انگور) و در وان حمام بریزید. برای مدتی با آرامش در آب گرم بنشینید، شکمتان را به آرامی در جهت عقربه ی ساعت ماساژ دهید. محکم ماساژ ندهید، به ویژه اگر در معرض زایمان زودرس هستید.

4- هومیوپاتی

شواهدی وجود ندارد که هومیوپاتی (مشابه درمانی) موثر باشد. با این حال، اگر میخواهید آن را امتحان کنید، مطمئن شوید که هومیوپاتی با کیفیت و ثبت شده باشد.

5- استئوپاتی (استخوان درمانی)

استئوپاتی یا کایروپراکتیک ممکن است هر گونه اختلال در اسکلت بدنتان را درست کند. طبق این نظریه، آسیب قبلی باعث ایجاد استرس و تنش در قسمهای نرم بدنتان، از جمله معده و روده شده است.

شواهدی وجود دارد که استئوپاتی میتواند به مشکلاتی مانند درد کمر و احتمالا درد شانه و گردن کمک کند؛ اما نمیتوانیم با اطمینان بگوییم که بر میزان هضم در طول بارداری تأثیر میگذارد.

6- رفلکسولوژی (بازتاب شناسی)

رفلکسولوژی بر این عقیده است که پاها نقشه ی کلی بدن هستند. میتوانید این درمان ساده را در خانه امتحان کنید. از همسر یا دوست خود بخواهید قوس کف پاها را ماساژ دهد. بازتابشناسان میگویند که قوس کف پا به سیستم گوارش متصل میشوند. باید در جهت حرکت عقربه های ساعت ماساژ دهید، زیرا این همان جهت حرکت روده است. برای هر یک از پاها پنج دقیقه این کار را انجام دهید.

اگر می خواهید خودتان ماساژ دهید، میتوانید این کار را در دستانتان انجام دهید، کف هر دو دست را در جهت عقربه های ساعت ماساژ دهید. یا در حین نشستن دو بطری زیر قوس پاهای خود قرار دهید و به آرامی آنها را عقب و جلو ببرید.

اگر میخواهید یک جلسه رفلکسولوژی رزرو کنید، باید هزینه آن را پرداخت کنید. فقط به یاد داشته باشید که هیچ مدرکی دال بر اینکه که رفلکسولوژی به وضعیت پزشکی کمک میکند وجود ندارد.

روش دوم: اصلاح رژیم غذایی (خوراکی های مفید)

میوه های خام مانند انگور فرنگی سیاه، نارنگی، گریپ فروت و پرتقالانواع توت، ذرت بو داده، لوبیا و حبوبات غلاف دار
میوه‌های خشک مثل برگه زردآلو و آلو خرما، آلو، کشمش و انجیرآجیل و دانه های روغنی، از جمله بادام
سبزیجات فیبردار مانند هویج، کلم، اسفناج، شاهی، کرفس و کنگر فرنگیغذاهای تخمیر شده (ماست، کفیر)
غلات سبوس دار کامل مانند حبوبات، لوبیا و عدسپری بیوتیک و پروبیوتیک

روش سوم: تمرین های ورزشی

1- تمرین کشش پهلو

در این تمرین خانم باردار باید به حالت چهار‌زانوی باز بنشیند و دست چپش را به پهلو بزند و در همین حالت دست راستش باید کاملا بالا و به صورت کشیده باشد. او باید یک دم عمیق بگیرد و همزمان با بازدم دستش را به سمت چپ بدن کشش بدهد. بدن مادر به سمت چپ منحرف نمی‌شود و تنها باید کشش را در پهلوی خود احساس کند. وقتی او 5 بار کشش سمت راست را انجام داد، باید تمرینات را با طرف دیگر ادامه دهد.

2- تمرین حرکت پیچ

در این حالت مانند حرکت قبل، خانم باردار به حالت چهار زانو می‌نشیند و دست چپش را روی زانوی راست قرار می‌دهد. مادر یک دم عمیق می‌گیرد و همزمان با بازدم دست راستش را به سمت پشت برده و آن را دقیقا در وسط و نزدیک به باسن قرار می‌دهد. در همین حالت که مادر به رو‌به‌رو نگاه می‌کند، یک دم عمیق گرفته و با بازدم حرکت پیچ را شروع می‌کند. به این صورت که بدن را به پیچ اول می‌برد و ابتدا بدن و سپس سر و گردن را می‌پیچاند به‌طوری که سر‌شانه راستش را کاملا ببیند. به همین ترتیب اول سر و گردن و سپس بدن را به سمت حالت عادی بر می‌گرداند.

روش چهارم: داروهای ملین

1- ملین‌های حجم دهنده هضم نمی‌شوند، ولی مایعات داخل روده را جذب می‌کنند و متورم می‌شوند تا یک توده حجیم از مدفوع را شکل دهند. سپس بخاطر وجود توده حجیم روده تحریک می‌شود. عوامل حجم دهنده خفیف‌ترین نوع ملین‌ها هستند و می‌توان برای مدت طولانی‌تر از سایر ملین‌ها از آنها استفاده کرد. هرچند، مصرف این دارو با نفخ و گاز همراه است و ممکن است همیشه موثر نباشند.

2- ملین‌های اسموتیک روده‌ها را تحریک می‌کنند تا آب را از بدن جذب کنند. این پروسه کُند گاهی اوقات تا چند روز بر یکنواختی مدفوع تأثیر خواهد گذاشت. این داروها اساساً برای تسهیل عبور مدفوع باعث اسهال می‌شوند. خطر مصرف این داروها در این است که مایعات را از سایر نقاط بدن می‌کشد و می‌تواند باعث بی‌آبی شدید و از بین رفتن الکترولیت‌های بدن شود. تنها همین مشکل نیست: ممکن است در مدت زمانی که منتظرید تا ملین اثر خود را بگذارد گاز در روده جمع شود (به یاد داشته باشید که اثربخشی آن ممکن است تا چند روز طول بکشد) که باعث نفخ و درد شکمی می‌شود.

3- نرم کننده‌های مدفوع به مرطوب و نرم شدن مدفوع کمک می‌کنند.

روش پنجم: پیشنهادهای عالی طب سنتی

  • صبح پس از بیدار شدن 1 لیوان آب گرم با لیمو قبل از صبحانه بنوشید
  • هر وعده غذا را با سالاد یا سبزیجات خام یا میوه شروع کنید
  • به پیاده روی طولانی (اینکه مسیر توالت را چند دفعه طی کنید) بروید.
  • نصف فنجان میوه ی خشک مانند زردآلو یا آلو با یک فنجان آب در فر گرم کنید تا اندازه ای که میوه ها نرم شوند و قبل از صبحانه (هم میوهها و هم آب آنرا) بخورید.
  • مصرف روزانه یک قاشق غذاخوری شیره و عسل خام
  • روزانه پروبیوتیک مصرف کنید (ماست یونانی و یا لوبیا)
  • از نوشیدن نوشابه های کافئین دار خودداری کنید. اگر چه ممکن است در ابتدا روده را تحریک کنند، زیرا آنها باعث دفع ادرار میشوند و به همین علت آب بدن کم میشود. مصرف ادرارآورها در دوران بارداری خطرناک است.
  • برای دفع آسان مدفوع، روغن ارگانیک (مانند روغن نارگیل) را در نواحی پایینتان بمالید. مصرف آب به اندازه کافی و ورزش برای محافظت روده اهمیت دارد. اگر میتوانید هر روز پیاده روی کنید (حتی برای 20 دقیقه).

نتیجه

یبوست برای مادر باردارهم از نظر جسمی و هم از نظر روحی آزار دهنده است.همچنین فشار به مقعد ممکن است باعث ایجاد هموروئید ( بواسیر ) و عوارضی به دنبال داشته باشد. مکمل های آهن، کم آبی ، ویارهای بارداری و بی تحرکی موجب ایجاد این مشکل در زنان باردار میشود. با تغییر در رژیم غذایی ، انجام ورزش های بارداری و استفاده از برخی داروهای ملین است. اما توصیه ما به شما این است از داروهای گیاهی در بارداری استفاده نکنید.

بهترین رژیم غذایی بارداری برای سلامت شما

دیدگاهتان را بنویسید