زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

b1 - زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

منظور از زخم معده، زخم‌های باز در لایه‌ی درونی معده است. اسیدی که به مقدار زیاد در معده ترشح می‌شود، معمولا این زخم‌ها را بسیار دردناک می‌کند. اصلی‌ترین دلیل بروز زخم معده باکتری هلیکوباکترپیلوری (Helicobacter pylori) یا به اختصار اچ. پیلوری (H. pylori) است. مصرف بیش از اندازه‌ی مسکن‌ها مانند آسپیرین و ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی، مانند ایبوپروفن و ناپروکسن هم ممکن است موجب بروز زخم معده شود. زخم معده معمولا با تجویز آنتی بیوتیک و روش‌های کاهش‌دهنده و خنثی‌کننده‌ی اسید معده، درمان می‌شود. اما برخی غذاها و درمان‌های طبیعیِ خانگی هم در تخفیف علائم و حتی درمان زخم معده آن مؤثر هستند.

زخم معده

زخم معده Stomach ulcers در داخل معده رخ می دهد و زخم های باز، بر روی پوشش داخلی معده می باشند زخم معده، زخم های بازی هستند که در آستر معده توسعه می یابند زخم می تواند فقط در بخشی از روده بعد از معده رخ دهد که به آن زخم اثنی عشر می گویند گاهی اوقات هر دو زخم اثنی عشر و معده را زخم معده می نامند. رایجترین علامت زخم معده درد شکمی است غذاهای تند و یا یک شغل پر استرس می تواند سبب زخم معده شود.

مطلب مرتبط: رفلاکس معده ؛ علل، علائم و راه‌های درمان آن

علائم زخم معده

درد با حالت سوزش، سوراخ شدن یا سائیده شدن به مدت 30 دقیقه تا 3 ساعت ایجاد می شود و اکثراً به صورت سوزش سردل و سوء هاضمه می باشد و در ناحیه بالای شکم یا زیر قفسه سینه وجود دارد گاهی در شب فرد را از خواب بیدار می نماید درد در زخم معده با خوردن غذا بیشتر می شود لذا افرادی که زخم معده دارند لاغر می شوند. ولی در زخم دوازدهه ممکن است افزایش وزن ایجاد شود زیرا افراد برای کاهش درد، بیشتر می خورند. وجود خون در مدفوع، استفراغ مکرر و کم خونی از دیگر علائم است. گاهی در افراد مسن و دیابتی زخم معده بدون علامت است و ممکن است این افراد با خونریزی مراجعه نمایند.

معده - زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

علل زخم معده

زخم های معده به علت داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی ( ایبوپروفن، … ) و باکتری هلیکوباکترپیلوری ایجاد می شوند. بعضی افراد که دارای زخم معده هستند همه چیز می توانند بخورند بدون اینکه مشکلی پیدا کنند. ولی در بعضی خوردن غذاهای خاصی باعث تولید اسید بیش از حد و سوزش سر دل می شود این افراد نیاز است که بدانند چه غذاهایی برایشان مناسب نیست و چه غذاهایی از شعله ور شدن بیماریشان جلوگیری می کند از خوردن غذای زیاد پرهیز نمائید زیرا باعث ترشح بیش از حد اسید شده و به زخم معده کمک می کند. سعی کنید دفعات غذای خود را زیاد کنید.

رژیم غذایی مناسب برای بهبود و درمان زخم معده

۱- غذاهای خود را در حجم کم وتعداد دفعات بیشتر استفاده نمایید.

۲- غذا بطور کامل جویده شود.

۳- از مصرف چربی های جامد از جمله مارگارین، کره و خامه پرهیز نمایید. جهت پخت و پز از روغن های گیاهی مایع بویژه روغن کلزا استفاده نمایید.

۴- از مصرف نعنا و فلفل پرهیز نمایید. مصرف سایر ادویه ها بهتر است در حد معقول باشد. مصرف زردچوبه در حد اعتدال می تواند مفید واقع شود.

۵- از مصرف قهوه، چای پر رنگ، شکلات، کاکائو، شیرکاکائو، نوشابه های سیله و نوشیدنی های الکلی پرهیز نمایید. مصرف چای سبز کم رنگ در حد متعادل در این افراد می تواند مفید باشد.

۶- از مصرف غذاهای سرخ شده در روغن و غذاهای پرچرب پرهیز نمایید. بهتر است غذاها تا جای ممکن بخارپز و آب پز مصرف شوند.

۷- از مصرف هر ماده غذایی که به تجربه ثابت شده است سبب تشدید درد معده می شود باید پرهیز شود.

۸- لبنیات مصرف باید کم چرب باشد همچنین ماست مصرفی از نوع ماست پروبیوتیک باشد.

۹- بعد از مصرف غذا تا ۲ ساعت از خوابیدن پرهیز شود.

۱۰- استرس سبب تشدید درد معده می شود.

۱۱- از کشیدن سیگار  پرهیز نمایید.

۱۲ میوه ها و سبزی های خام در صورتی که سبب تشدید درد معده نشود می توانند مورد استفاده قرار گیرند.

۱۳- در صورتی که میوه ها و سبزی های خام سبب تشدید درد معده شود، می توان از میوه ها و سبزی های پخته و یا آب آنها در رژیم غذایی استفاده کرد. مصرف کلم بروکلی در حد متعادل در این بیماران می تواند مفید باشد.

۱۵- خوب جویدن غذا و اجتناب از مصرف پوست موادغذایی (پوست میوه ها و سبزی ها) توصیه می شود تا از انسداد احتمالی مجرای خروجی معده جلوگیری شود.

۱۶- ماهی و منابع امگا-۳ مثل جوانه گندم در بهبود و درمان زخم معده نقش موثری دارند.

۱۷-  در بیماران مبتلا به زخم معده، مصرف داروهای آنتی اسید سبب کاهش میزان اسید و درمان زخم معده می شود و این امر سبب کاهش جذب آهن غیر هم، کلسیم، اسید فولیک و ویتامین B12 می شود. لذا بیماراتی که طولانی مدت داروهای آنتی اسید مصرف می نمایند بایستی از نظر این مواد مغذی مورد ارزیابی قرار گیرند و در صورت نیاز باید  از مکمل این مواد استفاده نمایند.

خوراکی‌های مفید برای درمان زخم معده

۱. فلاونوئیدها (Flavonoids)

پژوهش‌ها نشان داده‌اند فلاونوئیدها می‌توانند در درمان زخم معده مؤثر باشند. فلاونوئیدها ترکیباتی هستند که به طور طبیعی در میوه‌ها و سبزیجات متعددی وجود دارند. از خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها دارای فلاونوئید می‌توان به دانه‌ی سویا، حبوبات، انگور قرمز، کلم، بروکلی، سیب، انواع توت (berries) و انواع چای (به ویژه چای سبز) اشاره کرد.

با وجود اینکه برخی خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های فلاونوئیددار مانند مرکبات، ممکن است زخم معده را تشدید کنند، به فلاونوئید لقب «محافظ معده» را داده‌اند زیرا با حفاظت از لایه‌ی درونی معده، امکان بهبود زخم‌ها را فراهم می‌کند. به گفته‌ی مؤسسه‌ی «لاینس پاولینگ» (Linus Pauling)، مصرف فلاونوئید به میزانی که در رژیم غذایی عادی ما وجود دارد، هیچ ضرری ندارد اما مصرف زیاد آن ممکن است باعث ایجاد اختلال در انعقاد خون شود. شما می‌توانید فلاونوئیدها را از رژیم غذایی‌تان یا از طریق مکمل‌ها دریافت کنید.

۲. شیرین‌بیان

با استخراج ماده‌ی قندی شیرین‌بیان از ریشه‌ی آن، ماده‌ای تولید می‌شود که در درمان زخم معده مؤثر است. مطالعات نشان داده است این ماده‌ی شیرین می‌تواند با جلوگیری از رشد باکتری اچ. پیلوری، به درمان زخم معده کمک کند. این ماده به عنوان مکمل دارویی عرضه می‌شود. آبنبات شیرین‌بیان هم اثری مشابه دارد اما مصرف زیاد آن برای برخی افراد مضر است. مصرف روزانه‌ی بیش از ۳۰ گرم از این ماده برای بیش از دو هفته، ممکن است باعث تشدید مشکلات قلبی مزمن یا فشار خون بالا شود.

شیرین بیان 750x500 - زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

۳. پروبیوتیک

مواد غذایی حاوی پروبیوتیک، دارای باکتری‌هایی هستند که به عملکرد بهتر سیستم گوارشی کمک می‌کنند. این مواد در غذاهای گوناگون، مخصوصا غذاهای تخمیریافته، مانند آب‌دوغ، ماست، میسو (نوعی غذای ژاپنی که از خمیر سویا، نمک و غلّات تخمیرشده تهیه می‌شود) و کیمچی (نوعی غذای تخمیرشده‌ی کره‌ای که از انوع سبزیجات، فلفل قرمز، ادویه و کلم مخصوص چینی تهیه می‌شود)، یافت می‌شوند. امکان مصرف این مواد به شکل مکمل نیز وجود دارد. مطالعات نشان داده است مواد پروبیوتیک ممکن است در از بین بردن باکتری اچ. پیلوری و افزایش احتمال بهبود زخم معده مؤثر باشند.

110571300 139938457bccbf - زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

۴. عسل

عسل چیزی بسیار بیشتر از شیرینی، با خود دارد. بسته به نوع گیاهی که زنبور از آن تغذیه کرده است، عسل شامل ۲۰۰ عنصر مختلف است، از جمله پلی‌فِنول (polyphenol) و انواع آنتی اکسیدان ها. عسل یک ضدباکتری قوی و در مقابله با باکتری اچ. پیلوری مؤثر است. اگر مشکل قند خون ندارید، می توانید از شیرینی عسل لذت ببرید در حالی که به درمان زخم معده‌تان هم کمک می‌کنید.

عسل برای پوست - زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

۵. سیر

آزمایشات نشان داده‌اند عصاره‌ی سیر مانع رشد باکتری اچ. پیلوری می‌شود. اگر از طعم سیر خوش‌تان نمی‌آید، می‌توانید آن را به صورت مکمل مصرف کنید. سیر رقیق‌کننده‌ی خون است. اگر از وارفارین (warfarin) یا دیگر داروهای رقیق‌کننده‌ی خون استفاده می‌کنید، درباره‌ی مصرف پیوسته‌ی سیر، با پزشک مشورت کنید.

17 Side Effects Of Garlic You Must Be Aware Of - زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

۶. کرانبری (Cranberry)

کرانبری با خاصیت درمانی‌اش در دفع عفونت‌های کلیوی و با جلوگیری از تجمع باکتری‌ها در دیواره‌ی مثانه، شناخته می‌شود. این میوه و عصاره‌ی آن در از بین بردن باکتری اچ. پیلوری موثر هستند. میوه، آبمیوه و مکمل‌های داروییِ کرانبری همگی مفید هستند. در مورد میزان مصرف این میوه اطلاعات قابل اتکایی وجود ندارد. فارغ از اینکه زخم معده داشته باشید یا نه، مصرف زیاد کرانبری باعث دل‌درد می‌شود. پس با مقدار کم شروع کنید و به تدریج به میزان مصرف اضافه کنید. بسیاری از آبمیوه‌های موجود در بازار، دارای قند فراوان و شیره‌ی ذرت هستند که موجب افزایش کالری دریافتی می‌شوند و ممکن است باعث ناراحتی معده شوند. از مصرف این نوع آبمیوه‌ها اجتناب کنید.

5 - زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

۷. کُندُر

کُندُر از شیره‌ی نوعی درخت که در نواحی مدیترانه‌ای می‌روید، تولید می‌شود. مطالعات صورت گرفته درباره‌ی اثر کُندُر بر زخم معده، نتایج قطعی در بر نداشته است اما دست کم یکی از این مطالعات نشان داده است کُندُرِ جویدنی به مبارزه با باکتری اچ. پیلوری کمک می‌کند. اگر از روش‌های درمانی دیگر نتیجه نگرفتید، با توجه به اینکه ظاهرا این ماده عوارض جانبی شناخته‌شده‌ای ندارد، می‌توانید آدامس کُندُر را امتحان کنید. امکان مصرف کُندُر به شکل آدامس و داروی مکمل وجود دارد.

High Quality font b Frankincense b font Resin Organic PREMIUM NATURAL Tears Gum font b Incense - زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

 

۸. میوه، سبزیجات و غلّات کامل

رژیم غذایی سرشار از میوه، سبزیجات و غلات کامل نه تنها برای سلامتی مفید است، بلکه بر اساس تحقیقات کلینیک مایو (Mayo Clinic)، یک رژیم غذایی سرشار از ویتامین، در درمان زخم معده مؤثر است. غذاهای شامل پلی‌فِنول و آنتی‌آکسیدان، شما را از ابتلا به زخم معده محافظت و به درمان زخم‌های موجود کمک می‌کنند. برخی از مواد غذایی سرشار از پلی‌فِنول عبارتند از: رزماری خشک شده، پونه کوهی، شکلات تلخ، بلوبری و زیتون سیاه.

280911 981 - زخم معده و رژیم غذایی مناسب بیماران زخم معده

از چه چیزهایی اجتناب کنیم؟

در حالی که برخی غذاها در درمان زخم معده مؤثرند، برخی دیگر از غذاها آن را بدتر می‌کنند. غذاهای چرب، اسیدی و غذاهای تند بیشترین ضرر را برای معده دارند. اگر می‌خواهید معده درد شما را کاهش یابد، نباید این مواد غذایی را مصرف کنید:

قهوه (با یا بدون کافئین)، نوشابه های گازدار، چیلی و فلفل تند، مواد غذایی فرآوری شده، گوشت قرمز شور و غذاهای سرخ شده.

شیر و الکل

به دلیل مزیت‌های فراوان شیر ممکن است فکر کنید شیر برای معده هم مفید است. گرچه نوشیدن شیر در آغاز، درد معده را تسکین می‌دهد اما مصرف شیر در درازمدت، برای مبتلایان به زخم معده مضر است. شیر باعث ترشح بیشتر اسید می‌شود که برای زخم معده خوب نیست. الکل علاوه بر مضرات شناخته‌شده‌اش، در رشد و ازدیاد باکتری اچ. پیلوری نیز مؤثر است و این به معنای افزایش احتمال ابتلا به زخم معده و نیز وخیم‌تر شدن زخم‌های موجود است.

توصیه ها

– از کشیدن سیگار خوداری کنید زیرا سیگار ترشح اسید را زیاد می کند.

– غذا را در چند وعده مصرف کنید و از خوردن غذای اضافی در یک وعده پرهیز کنید.

– کافئین و هر غذایی که وضعیت را بدتر می کند مصرف نکنید.

– چند دقیقه قبل و بعد ازغذا خوردن استراحت داشته باشید و غذا را با آرامش میل نمائید.

– از خوردن غذا 2 ساعت قبل از خواب پرهیز نمائید.

– غذای خود را خوب بجوید و به آرامی بخورید

– خوردن یک لیوان آب نیم ساعت قبل و یا 2 – 3 ساعت بعد از هر وعده غذایی می تواند درد زخم معده را به طور مداوم کاهش دهد.

– برای جلوگیری از دوره های گرسنگی حجم غذای خود را کم ولی دفعات آن را افزایش دهید.

– در موارد مدفوع خونی، سیاه یا قیری، درد شدید علی رغم درمان، رنگ پریدگی غیر طبیعی، استفراغ خونی، داشتن علائم زخم در خود یا خانواده، شروع اسهال به خاطر ضد اسیدها، به پزشک خود مراجعه نمائید.

نتیجه‌گیری

یافتن درمان مناسب برای زخم معده ممکن است زمان‌بر باشد، اما ناامید نشوید؛ زخم معده درمان‌پذیر است. علاوه بر درمانی که توسط پزشک‌تان تجویز می‌شود، می‌توانید از برخی روش‌های طبیعی که موجب تسکین درد و تسریع درمان زخم معده می‌شوند، استفاده کنید. مصرف میوه و سبزیجات به مقدار زیاد و اجتناب از مصرف الکل، بی‌شک سلامتی را برای شما به ارمغان می‌آورد.

به منظور بهره مندی از رژیم غذایی آنلاین دکتر رویا خادمیان بر روی لینک زیر کلیک کنید:

برنامه غذایی آنلاین

 

دیدگاهتان را بنویسید