شیرین کننده مصنوعی

شیرین کننده های مصنوعی جایگزین های صنعتی برای شکر هستند، کالری ندارند یا کالری بسیار پایینی دارند و در مقایسه با شکر شیرین ترند.

‌این مواد انواع مختلفی دارند که در این مطلب به آن ها اشاره می کنیم و در رابطه با هریک توضیح خواهیم داد.

انواع شیرین کننده های مصنوعی :

انواع مختلف این مواد عبارتند از:‌

  • آسپارتام ‌
  • آسه سولفام پتاسیم ‌
  • نئوتام
  • ‌ساخارین

آسپارتام:

‌ ‌ ‌آسپارتام یکی از شیرین کننده های مصنوعی بسیار محبوب است. این شیرین کننده ۱۸۰ تا ۲۰۰ برابر شیرین تر از شکر هست. میزان مصرف مجاز آن ۵۰ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن است که مقداری که ما مصرف می کنیم معمولا خیلی کمتر از این مقدار می باشد. این شیرین کننده از دو اسید آمینه فنیل‌ آلانین و آسپارتات تشکیل شده و تقریبا ۵۰ درصد آن را فنیل آلانین تشکیل داده بنابراین افراد مبتلا به فنیل کتونوری باید از مصرف این شیرین کننده و مواد حاوی آن پرهیز نمایند. اما برای افراد معمولی مصرف مجاز آن مشکل ساز نیست.

‌معمولا در تهیه نوشابه های زیرو از این شیرین کننده استفاده می شود.

آسه سولفام پتاسیم:

‌ آسه سولفام پتاسیم، ۲۰۰ برابر شیرین تر از شکر است، و‌در صنعت نانوایی، نوشیدنی ها و آب نبات از این شیرین کننده استفاده می شود.‌

‌برای اولین بار در سال ۱۹۸۸ سازمان غذا و داروی آمریکا این شیرین کننده را تایید کرد. طبق تحقیقات انجام شده به نظر می رسد، مصرف آن در حد اعتدال بی خطر می باشد. ‌

‌ ‌نئوتام:

نئوتام در تهیه بعضی از نوشیدنی‌ها، محصولات لبنی،‌ دسرهای یخ‌زده، پودینگ‌ها و آب‌میوه‌ها کاربرد دارد. جدیدترین شیرین‌کننده موجود در بازار است و تاییدیه‌اش را در سال ۲۰۰۲ از سازمان غذا و داروی آمریکا دریافت کرده است. نئوتام، براساس اینکه با چه ماده‌ای ترکیب می شود، بین ۷ هزار تا ۱۳ هزار بار شیرین‌تر از قندهای معمولی است. لازم به ذکر است تا کنون تحقیقات، ارتباطی را بین مصرف این شیرین کننده و بروز بیماری ها ثابت نکرده اند. ‌

ساخارین:

این شیرین کننده در تهیه انواع نوشیدنی‌ها، محصولات کنسروی و آبنبات‌ها کاربرد دارد. تحقیقات اولیه ارتباط بین مصرف ساخارین و بعضی از سرطان ها را تایید کرده بودند اما تحقیقات بعدی در سال ۲۰۰۰ باعث شد اسم این نوشیدنی را از فهرست عناصر سرطان زا حذف کنند.

‌با این توضیح راجع به انواع شیرین کننده های مصنوعی، لازم به ذکر است تاکنون طبق تحقیقات انجام شده، بین مصرف متعادل شیرین کننده های مصنوعی و بروز سرطان ارتباطی دیده نشده است. ‌

البته مصرف روتین و همیشگی، قابل توصیه نیست چرا که مصرف مداوم شیرین کننده های مصنوعی، ذائقه فرد را به شیرینی عادت می دهد.

بررسی یک مقاله مروری راجع به رابطه مصرف شیرین کننده های مصنوعی و بروز بیماری ها که در سال ۲۰۱۶ به چاپ رسیده است نشان می دهد، مصرف روزانه نوشیدنی های حاوی شیرین کننده های مصنوعی توسط زنان باردار می تواند احتمال زایمان نارس را افزایش دهد.

و‌ مصرف نوشیدنی های حاوی شیرین کننده های مصنوعی در زنان باردار ممکن است در ارتباط با تشخیص آسم در کودکان آن ها تا سن ۷ سالگی باشد.

‌‌در همین مطالعه ارتباطی بین مصرف آسپارتام در بارداری، دوران شیردهی، کودکی و تومور مغزی در دوران کودکی و بزرگسالی دیده نشد.

هم چنین ارتباطی بین مصرف آسپارتام و خطر سرطان هماتوپویتیک دیده نشد.

‌نتایج مطالعات تایید کننده این موضوع هستند که ارتباطی بین مصرف قند یا سایر شیرین کننده ها به ویژه آسپارتام و پیشرفت سرطان در سیستم گوارشی و تولید مثل وجود ندارد.

‌علاوه بر این مطالعات هیچ گونه ارتباطی را بین مصرف شیرین کننده های مصنوعی و پیشرفت سرطان کلیه و مثانه در انسان گزارش نکردند‌.

‌از سوی دیگر ارتباط بین مصرف نوشیدنی های حاوی شیرین کننده های مصنوعی و دیابت نوع ۲ هنوز به طور کامل مشخص نشده است

‌و هم چنین ارتباطی بین مصرف سیکلامات و کاهش باروری در مردان دیده نشد.‌‌

‌نتیجه گیری: ‌

‌مصرف شیرین کننده های مصنوعی به طور روزانه و در حجم زیاد در زنان باردار توصیه نمی شود.‌

‌افراد بزرگسال نیز در حد اعتدال می توانند از شیرین کننده های مصنوعی استفاده نمایند.

 

حال ببینیم آیا مصرف نوشابه زیرو هم محدودیت دارد؟!‌

پاسخ:

نوشابه زیرو

 

در تهیه نوشابه های زیرو معمولا از شیرین کننده مصنوعی آسپارتام استفاده می شود.

‌آسپارتام یکی از شیرین کننده های مصنوعی بسیار محبوب است. ۱۸۰ تا ۲۰۰ برابر شیرین تر از شکر هست و کالری ای ندارد.

‌درست است که قند نوشابه زیرو، قند مصنوعی به شمار می رود و کالری ندارد و از این جهت نسبت به نوشابه معمولی ارجحیت دارد، اما مصرف بی رویه ی آن توصیه نمی شود چرا که:

۱- مصرف مداوم شیرین کننده های مصنوعی باعث می شود ذائقه فرد به شیرینی عادت کند و‌ همین امر ممکن است به مرور سبب انتخاب های ناسالم و به دنبال آن افزایش وزن و بروز بیماری ها شود.

۲- نوشابه های زیرو هم مثل نوشابه های دیگر حاوی اسید فسفریک‌ هستند بنابراین مصرف بی رویه ی آن ها باعث عدم تعادل کلسیم و فسفر و در نهایت پوکی استخوان می شود.

توجه داشته باشید، مصرف کم و هر از گاهی نوشابه زیرو مشکل ساز نیست اما توجه داشته باشید، نباید جایگزین نوشیدنی های سالمی مثل دوغ شود.

 

فاطمه احمدیان – مشاور ارشد تغذیه و رژیم درمانی

دیدگاهتان را بنویسید