ضرورت مصرف مکمل

امروزه، مصرف مکمل ها در سراسر جهان رو به افزایش است به طوری که تقریبا نیمی از جمعیت ایالات متحده آمریکا، از مکمل های غذایی استفاده می کنند و همین موضوع ضرورت مصرف مکمل ها را نشان می دهد.

گرچه بهترین پیشنهاد برای برقراری تعادل و کافی بودن ویتامین ها و املاح در بدن، استفاده از یک رژیم غذایی سالم و کامل می باشد ولی دست یابی به این هدف، چندان میسر نمی شود. چرا که دیده شده بسیاری از مردم، از یک رژیم متعادل و متنوع پیروی نمی کنند، به علاوه در برخی دوران ها نیاز های بدن به حدی افزایش می یابد که حتی با رعایت یک رژیم متناسب، نمی توان این افزایش نیاز را تامین کرد.

اما فراموش نکنید که مصرف هرگونه مکملی باید بر اساس نیاز شما باشد و باید تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه صورت گیرد.

دلایل مصرف مکمل ها :

دلایل مصرف مکمل ها عبارتند از : شرایط نگهداری ،  پخت طولانی مدت و فرآوری غذاها

بسیاری از ویتامین های مورد نیاز بدن از قبیل برخی ویتامین های گروه B و C به گرما حساس هستند و بر اثر پخت طولانی مدت از بین می روند. حتی ویتامین E بر اثر حرارت های بالای سرخ کردن، تخریب می شود. پخت طولانی جوشاندن سبزی مقدار قابل توجهی از ویتامین های گروه B و C آن را از بین می برد.

همچنین نگهداری طولانی مدت سبزیجات و میوه جات پس از برداشت از مزرعه تا زمان مصرف، به از دست رفتن مقدار زیادی از ویتامین C آنها منجر می شود. فولات مواد غذایی نیز بسیار حساس است و بر اثر نگهداری و آماده سازی غذا از بین می رود. حتی برخی ویتامین ها مانند ویتامین های گروه B با قرار گرفتن در معرض اشعه مایکروویو از بین می روند.

در فرآوری غذاها، ویتامین های B1 و B6 وC و فولات آنها کاسته می شود.

بنابراین بسیاری از مواد غذایی که ما در طول روز از آنها استفاده می کنیم بر اثر روش های متفاوت پخت و نگهداری طولانی مدت، نمی توانند مقادیر مناسبی از ویتامین ها و املاح مورد نیاز را برای بدن فراهم کنند.

رژیم های غذایی افراطی:

افرادی که از رژیم های خاص و افراطی پیروی می کنند، گروه مهمی از غذاها را از دست می دهند و این افراد با کمبود ویتامین ها و مواد معدنی روبه رو خواهند شد و با مصرف مکمل ها می توان کمبود آنها را جبران کرد.

از سوی دیگر، یکی از موارد ضروری بودن مصرف مکمل ها، رژیم های کاهش وزن محدود است. توصیه می شود رژیم های زیر ۱۲۰۰ کیلوکالری در زنان و زیر ۱۸۰۰ کیلوکالری در مردان حتما با دریافت مکمل همراه باشند. همچنین افرادی که گیاه خوار هستند و به طور اصولی گیاه خواری نمی کنند باید به این نکته دقت کنند که بر اثر مصرف نکردن گوشت و دیگر فرآورده های حیوانی ممکن است به کمبود ویتامین B12 دچار شوند که کمبود این ویتامین نیز به نوبه ی خود، کم خونی را سبب می شود.

 

دریافت رژیم غذایی زیر نظر متخصص : دریافت برنامه غذایی آنلاین

 

آلرژی های غذایی:

در برخی بیماری ها افراد به مواد غذایی خاصی حساسیت نشان می دهند. به عنوان مثال در بیماری سلیاک، بیمار به گلوتن حساس است و گروه بزرگی از غذاها از رژیم غذایی او حذف می شود که به معنای از دست رفتن بسیاری از ویتامین ها و مواد معدنی لازم برای بدن اوست و باید برای پیشگیری، مکمل مصرف کند.

یا برخی افراد به اختلال « عدم تحمل به لاکتوز» مبتلا هستد و نمی توانند شیر مصرف کنند و در صورت استفاده نکردن از فرآورده های لبنی دیگر، دچار کمبود کلسیم و ویتامین B2 می شوند که در اینجا نیز می توان از مکمل ها استفاده کرد.

 

دریافت رژیم غذایی در بیماری : رژیم درمانی در بیماری ها

 

مصرف طولانی مدت برخی آنتی بیوتیک ها و آنتی اسیدها:

برخی آنتی بیوتیک ها که در روند درمان بیماری مصرف می شوند، باعث از بین رفتن باکتری های مفید روده می شوند. برخی از این باکتری ها، ویتامین های گروه B را تولید می کنند. کمبود ویتامین های گروه B بر اثر مصرف برخی آنتی بیوتیک ها ممکن است به بروز عوارض عصبی شدیدی منجر شود. به همین دلیل، توصیه می شود هنگام مصرف آنتی بیوتیک های با طیف گسترده ، مکمل های حاوی ویتامین بی در رژیم غذایی بیماری گنجانده شود.

مصرف طولانی مدت آنتی اسیدها نیز از بین رفتن یا کاهش اسید معده را سبب می شود.

اسید معده عامل کمک کننده برای جذب ویتامین B12  است و کمبود این ویتامین ممکن است به بروز عوارض عصبی بیانجامد که برای تجویز مصرف این داروها باید بیمار از نظر کمبود احتمالی این نوع ویتامین ها مورد بررسی قرار گیرد.

سیگار:

در افراد سیگاری، نیازهای متابولیسمی ویتامین C افزایش می یابد. به دلیل پایین بودن میزان سرمی اسید اسکوربیک در افراد سیگاری، توصیه شده است که سیگاری ها دریافتی اسید آسکوربیک خود را به حد اقل mg/day 100 (صد میلی گرم در روز) افزایش دهند. تقریبا به ازای کشیدن هر یک نخ سیگار ، نیاز متابولیسمی ویتامین C حداقل ۳۰ میلی گرم افزایش می یابد.

ویتامین C یک ویتامین بسیار حساس است که با اکسیداسیون به سرعت تخریب می شود و بر اثر پختن، مقدار قابل توجهی از آن از بین می رود. با توجه به اینکه ویتامین C یک آنتی اکسیدان بسیار مهم است و نقش مهمی در تقویت دستگاه ایمنی بدن دارد توجه به مقدار دریافت کافی از آن، ضروری است.

نیازهای رشد:

رشد سریع در دوران نوجوانی، نیاز بدن را به مواد غذایی چندین برابر می کند. بنابراین توجه به تامین مقدار کافی مواد غذایی مورد نیاز در این دوران، بسیار ضروری است.

روی، یکی از عواملی است که توجه به تامین آن در سنین رشد، در رشد قدی نوجوان، بسیار تاثیر گذار است و در صورت تامین نشدن این عنصر معدنی از طریق غذا، مکمل های حاوی روی، کمک کننده اند.

مصرف مکمل در دوران های خاص:

دوران بارداری:

در حقیقت برای یک بارداری سالم و رشد مناسب جنین، مادر در این دوران باید نیازهای بدن خود را از طریق رژیم غذایی مناسب و مکمل ها ، تحت نظر پزشک، تامین کند.

در دوران بارداری، نیاز به آهن تا دو برابر قبل از بارداری افزایش می یابد. این میزان افزایش نیاز، برای رشد جنین به حدی بالاست که از طریق مواد غذایی به تنهایی تامین نمی شود.

مصرف روزانه یک عدد قرص آهن از پایان ماه چهارم بارداری تا ۳ ماه پس از زایمان، برای پیشگیری از کمبود آهن و کم خونی ناشی از آن و عوارض نامطلوبی که بر رشد و تکامل جنین و سلامت مادر دارد، ضروری است.

همچنین در این دوران، نیاز به ویتامین ها و املاح افزایش می یابد. در شرایطی که برنامه غذایی خانم باردار از لحاظ تنوع و تعادل مناسب نیست یا خانم باردار به علت حاملگی های مکرر، ذخایر بدنی کافی ندارد، مصرف مکمل های مولتی ویتامین از پایان ماه چهارم تا سه ماه پس از زایمان روزانه یک عدد توصیه می شود.

و اما مکمل اسید فولیک که بسیار حیاتی است؛ مصرف آن باید سه ماه قبل از بارداری آغاز شود چرا که لوله های عصبی نوزاد تا روز ۲۸ حاملگی تشکیل می شود و کمبود اسید فولیک، ممکن است نقص تشکیل لوله های عصبی را سبب شود.

مصرف منابع غذایی غنی از اسید فولیک مانند اسفناج، میوه ها و مرکبات در برنامه غذایی توصیه می شود اما با توجه به اینکه بخش عمده ای از اسید فولیک بر اثر پخت سبزی ها از بین می رود لذا توصیه می شود از منابع غذایی تازه و مکمل آن در این دوران استفاده کرد.

دوران قاعدگی در برخی خانم ها با خونریزی زیاد همراه است که ممکن است سبب نیاز به مصرف مکمل در آنها شود.

 

رژیم درمانی در دوران بارداری و شیردهی

 

دوران سالخوردگی :

در افراد سالخورده، نیاز به کلسیم، ویتامین D و ویتامین B12 افزایش می یابد. از این رو باید نسبت به دریافت کافی آنها توجه ویژه داشت. به علاوه، بیماری های مزمنی که افراد مسن با آنها درگیرند، سبب کاهش حس چشایی و بویایی آنان می شود و فرآیند هضم نیز در این دوران ضعیف می شود و ممکن است جذب مواد مغذی در این دوران بسیار کاهش یابد که یکی از دلایل مهم آن، کاهش اسید معده بر اثر افزایش سن است.

 

قرار نگرفتن در برابر نور خورشید:

افرادی که به دلیل شرایط شغلی، وضعیت جغرافیایی یا وضعیت فیزیکی خود نمی توانند به اندازه کافی در معرض نور خورشید قرار گیرند، از لحاظ ویتامین D  دچار کمبود خواهند شد.

نور خورشید، تولید ویتامین D را در پوست تسریع می کند. هوای ابری، هوای آلوده، لباس، پرده ها و حتی پنجره های معمولی نیز ممکن است مانع دریافت نور خورشید شوند. بنا بر این، کسانی که در معرض نور آفتاب قرار نمی گیرند باید آن را از طریق مکمل ها یا مواد غذایی غنی از آن کسب کنند.

به هر حال فراموش نکنید!

نیاز هر شخص به ویتامین ها و مواد معدنی در زمان های مختلف، با توجه به شرایطی که در آن قرار می گیرد، متفاوت است و این شما نیستید که می توانید برای خود، مکمل تجویز کنید. این کار به عهده متخصص است. چه بسا شما رژیم غذایی مناسبی دارید ولی حس می کنید نیاز به مصرف مکمل دارید و اینجاست که با دریافت ویتامین اضافی، بدنتان در معرض خطر عوارض ناشی از مصرف بیش از حد ویتامین ها و املاح قرار می گیرد. عکس این مطلب نیز صادق است، یعنی شما ممکن است فکر کنید رژیم غذایی مناسبی دارید که همه نیازهای بدنتان را تامین می کند ولی در واقع به دلایل ذکر شده، بدنتان ویتامین و مواد معدنی لازم را دریافت نمی کند.

همچنین دقت کنید که مکمل تجویز شده را طبق دستور پزشک با مشاور تغذیه مصرف کنید و از مصرف بیش از اندازه و یا قطع خودسرانه آن بپرهیزید.

 

فاطمه احمدیان – مشاور ارشد تغذیه و رژیم درمانی

دیدگاهتان را بنویسید