علائم کبد چرب و راه های درمان آن – مجله سلامت دکترتو


کبد چرب یکی از بیماری‌های خاموش و شایع است که بسیاری از افراد به آن مبتلا می‌شوند. بیماری کبد چرب علائم و نشانه‌ هایی دارد که با دانستن آن‌ها می‌توانید زودتر از بیماری خود آگاه شوید و نسبت به درمان آن اقدام کنید. در این مقاله به بررسی کامل بیماری کبد چرب طبق جدیدترین مقالات علمی و روز دنیا پرداخته‌ایم. با مجله سلامت دکترتو همراه باشید.

اگر دچار این بیماری هستید و می‌خواهید آن را درمان کنید یا علائم آن را تجربه کرده‌اید، می‌توانید برای پیداکردن بهترین متخصص گوارش یا فوق تخصص کبد از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.

کبد چرب چیست؟

بیماری‌های کبد انواع متعددی داشته و هرکدام به‌نوعی به این اندام حیاتی آسیب وارد می‌کنند. کبد چرب یکی از شایع‌ترین بیماری های کبد است که به دلیل تجمع چربی در آن ایجاد می‌شود. کبد چرب که با نام استئاتوز کبدی نیز شناخته می‌شود، زمانی اتفاق میفتد که چربی در کبد تجمع پیدا کند.

وجود مقدار کمی چربی در این اندام طبیعی است. اما تجمع بیش از حد آن می‌تواند به یک مشکل اساسی تبدیل شود. اگر بیش از ۵ تا ۱۰ درصد از وزن کبد شما چربی است احتمالا به این بیماری مبتلا هستید. کبد دومین ارگان بزرگ بدن است. این عضو، به فرآوری مواد غذایی کمک می‌کند و مواد مضر خون را فیلتر می‌کند. گاهی این بیماری را بیماری خاموش کبدی می‌نامند، به این دلیل که می‌تواند بدون ایجاد علائم رخ دهد.

شیوع این بیماری در بسیاری از نقاط جهان، به ویژه در کشورهای غربی، به طور فزاینده‌ای در حال افزایش است و حدود ۲۵ درصد از مردم جهان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اما خبر خوب این است که این بیماری یک بیماری برگشت‌پذیر است و با تغییر سبک زندگی قابل درمان است.

برای اطلاع از علائم، تشخیص و درمان آن باید به متخصص گوارش و فوق تخصص کبد مراجعه کنید. در دکترتو می‌توانید با بهترین پزشکان فوق تخصص کبد کشور آشنا شوید، با آنها مشورت کنید و برای دریافت نوبت حضوری اقدام کنید.

جگر چرب یک بیماری قابل برگشت است. اغلب نشانه خاصی ندارد و به طور معمول اگر درمان شود آسیب دائمی و همیشگی ایجاد نمی‌کند.

این بیماری به دو دسته تقسیم می‌شود. هر دو نوع آن با تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی سالم به‌مررو بهبود پیدا می‌کنند.  

انواع کبد چرب

این بیماری به دو شکل اصلی دیده می‌شود. علت ایجاد هر یک متفاوت بوده و عامل خطر آنها از هم مجزا است.

  • کبد چرب الکلی (AFLD): نوعی از بیماری که به علت مصرف بیش از حد الکل ایجاد می‌شود. نوشیدن زیاد الکل باعث تجمع چربی در کبد می‌شود. افرادی که الکل مصرف می‌کنند، باید مصرف آن را محدود کنند، تا به این بیماری مبتلا نشوند. در کشورهایی مانند ایالات متحده آمریکا که مصرف الکل زیاد است، حدود ۵% جمعیت دچار این بیماری هستند.
  • کبد چرب غیر الکلی (NAFLD): نوعی از بیماری که به علت عاملی غیر از الکل مانند ژنتیک، چاقی، دارو و غیره ایجاد می‌شود. این نوع از بیماری ارتباطی با مصرف الکل ندارد. از هر سه بزرگسال، یک نفر و از هر ۱۰ کودک یک نفر ممکن است به این بیماری مبتلا شوند. علت دقیق ایجاد این نوع از بیماری مشخص نیست. اما در افراد چاق و دیابتی بیشتر دیده می‌شود.

مراحل کبد چرب

این بیماری دارای ۴ مرحله است که از گرید ۱ تا ۴ طبقه‌بندی می‌شوند و می‌تواند طی ۴ مرحله پیشرفت کند:

  • کبد چرب گرید ۱ (کبد چرب ساده): چربی اضافی در کبد تجمع پیدا می‌کند. اگر بیماری از گرید ۱ پیشرفت نکند، تقریبا بی‌ضرر است.
  • کبد چرب گرید ۲ (استئو هپاتیت): علاوه بر چربی اضافی، التهاب نیز در کبد وجود دارد.
  • کبد چرب گرید ۳ (فیبروز کبدی): التهاب در کبد باعث ایجاد زخم شده است. التهاب مداوم باعث ایجاد اسکار در کبد می‌شود. اما کبد هنوز می‌تواند عملکرد طبیعی داشته باشد.
  • کبد چرب گرید ۴ (سیروز کبدی): زخم کبد به طور گسترده‌ای گسترش یافته است. سیروز یک بیماری بالقوه تهدیدکننده زندگی است که می‌تواند باعث نارسایی کبدی شود و معمولا غیرقابل برگشت است. به همین دلیل بسیار مهم است که از پیشرفت آن جلوگیری کنید.
  • این بیماری ۴ مرحله دارد که از کبد چرب ساده شروع می‌شود و به سیروز کبدی و در مرحله بعدتر به سرطان کبد می‌رسد.

    سیروز کبدی چیست؟

    تجمع بیش از حد چربی در کبد می‌تواند باعث التهاب این اندام شود. التهاب، باعث آسیب به کبد و ایجاد زخم یا اسکار می‌شود که به عنوان فیبروز کبدی نیز شناخته می‌شود. فیبروز شدید کبدی، سیروز نامیده می‌شود که در موارد شدید، می‌تواند منجر به نارسایی کبد شود.

    سیروز ممکن است باعث ایجاد علائم مختلفی شود مانند:

    • از دست دادن اشتها
    • کاهش وزن
    • ضعف
    • خستگی
    • خون دماغ شدن
    • خارش پوست
    • زرد شدن پوست و چشم 
    • ایجاد شبکه‌هایی از رگ‌های خونی شبیه به تار عنکبوت زیر پوست
    • درد شکم
    • تورم شکم
    • تورم پاها
    • بزرگ شدن پستان در مردان
    • گیجی، خواب آلودگی و اختلال در گفتار (انسفالوپاتی کبدی).

    کبد چرب یک بیماری قابل برگشت است. این بیماری اغلب نشانه خاصی ندارد و اگر درمان شود آسیب دائمی و همیشگی ایجاد نمی‌کند.

    کبد چرب چه علائمی دارد؟

    این بیماری علائم و نشانه‌های مختلفی دارد. ممکن است همه این علامت‌ها را نداشته باشید و حتی گاهی متوجه نشوید که به این بیماری مبتلا شده‌اید. علائم آن عبارتند از:

    • خستگی شدید
    • ضعف
    • کاهش وزن
    • زرد شدن پوست یا چشم ها
    • خارش طولانی مدت
    • از دست دادن اشتها
    • تهوع و استفراغ
    • درد در ناحیه مرکز شکم یا در ربع راست و بالای شکم.

    اگر این بیماری به مرحله سیروز کبدی برسد، اسکارها پیشرفته شده و علائم زیر ظاهر می‌شوند:

    • تورم شکم
    • بزرگ‌شدن رگ‌های خونی در زیرپوست
    • بزرگ‌شدن طحال
    • قرمز شدن کف دست
    • زردی پوست و چشم

    هر مرحله از کبد چرب چه نشانه‌هایی دارد؟

    گرید ۱ و ۲ بیماری معمولا هیچ علامتی نداشته و ممکن است شخص متوجه ابتلا به این بیماری نشود. گاهی ممکن است شخص دچار خستگی یا ضعف کند. زمانی که بیماری به مرحله فیبروز کبدی یا گرید ۳ می‌رسد، ممکن است علائمی مانند درد در سمت راست بالای شکم، خستگی مفرط، کاهش وزن و ضعف ایجاد شوند.

    بیشتر علائم مربوط به سیروز کبدی بوده که شامل درد شکم، ازدست‌دادن اشتها، کاهش وزن، خستگی، حالت تهوع، خارش پوست، زردی، کبودی و خونریزی آسان، ادرار تیره، تجمع مایع در شکم و تورم پاها می‌شود.

    از آنجایی که کاربران سؤالات زیادی در مورد علائم و نشانه‌‌های این بیماری داشتند، تصمیم گرفتیم در این بخش در قالب چند سؤال و جواب به این پرسش‌ها پاسخ دهیم.

    رنگ چشم زرد چه زمانی نشانه کبد چرب است؟

    زمانی که بیماری به مرحله سیروز کبدی یا گرید ۴ می‌رسد، ممکن است رنگ پوست یا سفیدی چشم به سمت زردی برود. در اثر تجزیه گلبول‌های قرمز در کبد بیلی‌روبین ایجاد می‌شود. بیلی‌روبین رنگ‌دانه زردرنگ بوده و افزایش آن در بدن باعث زردی می‌شود. اختلال در عملکرد کبد باعث افزایش این ماده در بدن شده و پوست زرد می‌شود.

    ورم پا نشانه کبد چرب است؟

    در مرحله سیروز کبدی ممکن است تورم در پاها و دست‌ها ایجاد شود. در گرید ۱ تا ۳ معمولا چنین عارضه‌ای دیده نمی‌شود. معمولا این عارضه با تجمع مایع در شکم، حالت تهوع و کاهش وزن همراه است.

    کف دست قرمزرنگ نشانه کبد چرب است؟

    این بیماری در مراحل اولیه علامت خاصی ندارد و ممکن است بسیاری از افراد متوجه آن نشوند. اما در مراحل پیشرفته زمانی که به سیروز کبدی تبدیل شده است، ممکن است شخص لک‌های قرمزی را روی کف دست مشاهده کند.

    جوش صورت نشانه کبد چرب است؟

    این بیماری به طور مستقیم در ایجاد جوش صورت تاثیری ندارد و تنها نشانه‌ای که ممکن است در چهره ایجاد کند، زردی پوست است. اما این نکته را باید در نظر داشته باشید که خوردن غذاهای چرب مانند فست‌فود یا مصرف زیاد الکل می‌توانند باعث جوش زدن شوند. پس اگر صورت شما مدام جوش می‌زند، احتمال دارد، علت آن رژیم غذایی ناسالم باشد. این رژیم غذایی ناسالم روی کبد هم تاثیرات منفی دارد.

    ورم بدن نشانه کبد چرب است؟

    این بیماری در مراحل پیشرفته یعنی در گرید ۴ یا سیروز کبدی منجر به عوارض زیادی می‌شود. یکی از این علائم تجمع آب در شکم و تورم این ناحیه است. همچنین ممکن است پاها نیز دچار تورم شوند.

    خارش پوست نشانه کبد چرب است؟

    عوامل و بیماری‌های متعددی باعث خارش پوست می‌شوند. گاهی ممکن است افرادی که بیماری کبد چرب دارند، این عارضه را تجربه کنند. خارش پوست به‌ویژه در مرحله سیروز کبدی ایجاد می‌شود. معمولا گرید ۱ و ۲ چنین علامتی ندارند.

    درد شکم چه زمانی نشانه کبد چرب است؟

    اگر درد شکم در قسمت سمت راست و بالای شکم باشد، ممکن است از علائم این بیماری باشد. البته این علامت بیشتر در مراحل آخر بیماری از جمله سیروز کبدی دیده می‌شود.

    علائم کبد چرب در زنان چیست؟

    احتمال ابتلا به این بیماری در زنان یائسه یا زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی‌کیستیک بیشتر است. علائم در خانم‌ها شامل علائم کلی است که در این مطلب ذکر کردیم. اگر در ناحیه شکم دردی احساس می‌کنید، پوست شما مایل به زرد شده است، پاها و شکم متورم شده است یا اشتهای خود را از دست داده‌اید، باید به پزشک مراجعه کنید.

    علائم کبد چرب در مردان چیست؟

    بسیاری از علائمی که ذکر کردیم، در مرد و زن امکان دارد، ایجاد شود. اما یکی از مواردی که در مردان مبتلا به جگر چرب دیده می‌شود، بزرگ‌شدن سینه‌ها بیش از حد معمول است. این عارضه بیشتر در مرحله‌ای که بیماری تبدیل به سیروز کبدی شده است، دیده می‌شود.

    علائم کبد چرب در صورت چیست؟

    این بیماری در مراحل اولیه علائم و نشانه‌ای روی صورت ایجاد نمی‌کند. اما در مراحل پیشرفته باعث زرد شدن پوست و سفیدی چشم می‌شود. اگر احساس می‌کنید، صورت شما نسبت به قبل زرد شده است، باید آزمایش‌های لازم را برای تشخیص بیماری انجام دهید.

    زرد شدن پوست یا چشم‌ها یکی از علاپم کبد چرب است که عموما در مراحل بالاتر خود را نشان می‌دهد.

    دلایل ایجاد کبد چرب چیست؟

    شایع ترین علت بروز این بیماری اعتیاد به الکل است. اما درمورد افرادی که الکلی نیستند در بسیاری از موارد پزشکان نمی‌دانند چه چیزی باعث ایجاد آن می‌شود.

    کارشناسان هنوز به طور دقیق نمی‌دانند، چرا در برخی افراد دور این اندام چربی تجمع کرده و در برخی دیگر از افراد این عارضه ایجاد نمی‌شود. اما به‌طورکلی می‌توان گفت معمولا کبد چرب و سیروز کبدی هر دو به موارد زیر مرتبط هستند و برای جلوگیری از این بیماری باید موارد زیر را کنترل کرد.

    • اضافه‌وزن یا چاقی
    • مقاومت به انسولین
    • قند خون بالا که نشان‌دهنده پیش دیابت یا دیابت نوع ۲ است.
    • سطح بالای چربی در خون (به‌ویژه تری گلیسیرید)

    دیگر علل بیماری کبد چرب چیست؟

    جگر چرب هنگامی ایجاد می‌شود که بدن چربی زیادی تولید کند، یا به اندازه کافی چربی را دفع نکند. چربی اضافی در سلول‌های کبدی ذخیره می‌شود. در آنجا تجمع می‌یابد و باعث ایجاد این بیماری می‌شود. این تجمع چربی می‌تواند در اثر موارد مختلفی ایجاد شود، مانند:

    • نوشیدن بیش از حد الکل
    • چاقی
    • تجمع بیش از حد چربی در اطراف شکم (چاقی شکمی)
    • قند خون بالا
    • کلسترول بالا
    • تری گلیسیرید بالا
    • سندرم متابولیک
    • مقاومت به انسولین
    • دیابت نوع ۲
    • کم کاری تیروئید
    • کاهش عملکرد هیپوفیز (کم کاری هیپوفیز)
    • سندرم تخمدان پلی کیستیک
    • مقادیر بالای چربی در خون، به ویژه تری گلیسیرید
    • کاهش وزن سریع 
    • برخی از انواع عفونت‌ها مانند هپاتیت C و اچ آی وی (HIV)
    • کمبود آلفا ۱ آنتی تریپسین
    • عوارض جانبی برخی از داروها مانند متوترکسات، تاموکسیفن، آمیودارون و داروهای ضدتشنج و ضد صرع، کورتون، استامینوفن (مصرف طولانی مدت) و برخی آنتی بیوتیک ها
    • بای پس معده
    • بارداری
    • قرار گرفتن در معرض سموم خاص
    • ژنتیک و وجود سابقه خانوادگی
    • بیماری التهابی روده (IBS)
    • مصرف زیاد کربوهیدرات
    • مصرف نوشیدنی‌های قندی.

    کبد چرب به دلایل مختلفی ایجاد می‌شود مانند چاقی، دیابت، مصرف الکل و چربی خون و غیره.

    ریسک فاکتورهای کبد چرب چه هستند؟

    برخی از عوامل ممکن است خطر ابتلا به بیماری جگر چرب را افزایش دهند. افرادی که دارای یکی از ویژگی‌های زیر هستند، باید بیشتر از سایر افراد به علائم این بیماری توجه داشته باشند و در صورت نیاز آزمایش‌های مربوطه را انجام دهند.

    • افراد اسپانیایی یا آسیایی
    • خانم‌های یائسه
    • افراد چاق با چربی زیاد در ناحیه شکم
    • فشارخون بالا، دیابت یا کلسترول
    • ابتلا به آپنه انسدادی خواب
    • سطح بالای تری گلیسیرید در خون
    • سندروم متابولیک
    • سندروم تخمدان پلی‌کیستیک
    • تیروئید کم‌کار
    • غده هیپوفیز کم‌کار.

    شایع‌ترین علت کبد چرب اعتیاد به الکل است.

    تشخیص کبد چرب به چه صورت است؟

    برای تشخیص این بیماری، اقدامات مختلفی لازم است که در زیر به بررسی آن‌ها می‌پردازیم:

    ۱. شرح حال پزشکی

    برای تشخیص، پزشک داخلی یا فوق تخصص گوارش و کبد، به یک شرح حال پزشکی نیاز دارد. سوالاتی در مورد تاریخچه پزشکی خانوادگی هرگونه سابقه بیماری کبدی، مصرف الکل، داروهای مصرفی، بیماری‌های زمینه‌ای، سابقه خستگی یا از دست دادن اشتها از شما پرسیده خواهد شد.

    ۲. معاینه بدنی

    برای بررسی التهاب کبد، پزشک ممکن است شکم را لمس کند یا فشار دهد. اگر کبد بزرگ شده باشد، ممکن است پزشک بتواند آن را در قسمت بالایی و راست شکم احساس کنند.

    اما در برخی موارد، کبد می‌تواند ملتهب باشد اما بزرگ نشود. در نتیجه، ممکن است پزشک متخصص کبد، نتواند در لمس شکم، بزرگی کبد را تشخیص دهد.

    ۳. آزمایش

    در بسیاری از موارد، این بیماری خود را با افزایش آنزیم‌های کبدی در آزمایش خون، نشان می‌دهد. در آزمایش خون فرد مبتلا به این بیماری، آنزیم‌های آلانین آمینوترانسفراز (ALT) و آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) افزایش می‌یابند. افزایش آنزیم‌های کبدی نشان دهنده التهاب کبد است. این بیماری یکی از دلایل التهاب کبد و افزایش آنزیم‌های کبدی است، اما تنها علت آن نیست.

    در صورت بالا بودن آنزیم‌های کبدی، پزشک آزمایش‌های دیگری را برای شناسایی علت التهاب درخواست می‌دهد. آزمایش‌هایی که برای تشخیص کبد چرب به پزشک کمک می‌کنند عبارتند از:

    • آزمایش بررسی عملکرد کبد یا تست کبد چرب: این تست با آزمایش خون انجام شده و سطح پروتئین‌ها و آنزیم‌ها در کبد بررسی می‌شود. اگر در آزمایش عملکرد کبد مورد مشکوکی مشاهده شود، پزشک برای تشخیص دقیق‌تر آزمایش‌های تصویربرداری را توصیه می‌کند.
    • آزمایش چربی خون
    • شمارش کامل سلول‌های خونی
    • آزمایش بررسی هپاتیت ویروسی مزمن (هپاتیت A، هپاتیتی B، هپاتیت C)
    • آزمایش غربالگری بیماری سلیاک
    • قند خون ناشتا
    • هموگلوبین A1C برای بررسی سطح قند خون طی ۶ ماه گذشته.

    ۴. مطالعات تصویربرداری

    پزشک ممکن است برخی از آزمایش‌های تصویربرداری زیر را برای بررسی وجود چربی اضافی یا سایر مشکلات درخواست دهد:

    • سونوگرافی
    • سی تی اسکن (CT scan)
    • ام آر آی (MRI)
    • فیبرو اسکن

    ۵. نمونه‌برداری از کبد

    نمونه‌برداری از کبد بهترین روش برای تعیین شدت بیماری کبدی است. در طی نمونه‌برداری از کبد، پزشک یک سوزن را در کبد فرو می‌کند و یک تکه از بافت را برمی‌دارد. سپس نمونه تهیه شده، در زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود.

    عوارض کبد چرب چیست؟

    عارضه اصلی این بیماری، پیشرفت به سمت سیروز است. سیروز به معنی تشکیل زخم (اسکار) در کبد است که منجر به سخت شدن کبد می‌شود. واریس مری و سرطان کبد نیز از دیگر عوارض این بیماری هستند. این بیماری می‌تواند روی رشد مو تأثیر بگذارد و باعث شروع ریزش مو شود.

    عوارض خطرناک کبد چرب چیست؟

    از عوارضی که در مراحل پایانی کبد چرب ایجاد می‌شود، سیروز کبدی است که به دلیل التهاب کبد به وجود می‌آید. سیروز باعث اسکار در کبد شده و زخم ایجاد می‌کند. اگر این روند متوقف نشود، شخص به عوارض زیر مبتلا می‌شود.

    • تجمع مایع در شکم
    • تورم وریدهای مری که احتمال دارد، پاره شود و خونریزی کند.
    • گیجی و خواب‌آلودگی
    • سرطان کبد
    • نارسایی کبد و ازکارافتادن این اندام.

    کبد چرب موجب اختلال در آنزیم‌های کبدی می‌شود؟

    همان‌طور که گفتیم این بیماری می‌تواند، در عملکرد کبد مشکل ایجاد کند. در این شرایط آنزیم‌های کبدی دچار اختلال می‌شوند. یکی از راه‌های تشخیص این بیماری آزمایش خون و بررسی این آنزیم‌ها است. اگر در آزمایش خون سطح آنزیم‌های کبدی مانند آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز یا همان آزمایش ALT و AST بالاتر از حد معمول باشد، نشانه مشکل در کبد است.

    آیا کبد چرب باعث مرگ می‌شود؟

    در بیشتر افراد این بیماری مشکل جدی ایجاد نمی‌کند و با تغییرات کوچکی در سبک زندگی می‌توان آن را مدیریت کرد. اما زمانی که این بیماری به مرحله سیروز کبدی می‌رسد، ممکن است در نهایت منجر به نارسایی کبد و سرطان کبد شود. کبد عضوی حیاتی در بدن است و نمی‌توان بدون آن زندگی کرد.

    عارضه اصلی بیماری کبد چرب، پیشرفت بیماری به سمت سیروز کبدی است که می‌تواند به نارسایی و حتی سرطان کبد منجر شود.

    درمان کبد چرب چگونه است؟

    در حال حاضر هیچ دارویی برای درمان قطعی این بیماری تأیید نشده‌است. برای تولید و آزمایش داروها، تحقیقات بیشتری لازم است. در زیر به بررسی مواردی می‌پردازیم که با رعایت آنها می‌توان روند بیماری را آهسته یا حتی در مواردی معکوس کرد.

    ۱. درمان فوری کبد چرب

    برای درمان فوری این بیماری بهترین راه کاهش وزن است. تحقیقات نشان می‌دهد، حتی کاهش وزن به مقدار کم می‌تواند تاثیر بسیار خوبی روی روند درمان داشته باشد. اگر بیمار دچار نوع الکلی این بیماری باشد، قطع مصرف الکل می‌تواند تاثیر خوبی ایجاد کرده و باعث پاک‌سازی کبد چرب می‌شود.

    ۲. درمان‌های دارویی و قرص برای کبد چرب

    هیچ نوع دارویی برای درمان این بیماری وجود ندارد و پزشک بیشتر روی تغییر سبک زندگی تمرکز می‌کند. اما ممکن است برای کنترل دیابت، کلسترول و تری گلیسیرید داروهایی تجویز شود. در برخی مواقع نیز پزشک قرص ویتامین E تجویز می‌کند. داروی ضد دیابت متفورمین در افرادی که همراه دیابت دچار نوع غیرالکلی این بیماری هستند، تاثیر بسیار خوبی دارد. متفورمین مقاومت به انسولین را بهبود می‌دهد.

    ۳. عمل جراحی

    سیروز می‌تواند منجر به نارسایی کبدی شود. افرادی که به نارسایی کبدی دچار می‌شوند، ممکن است برای درمان، به پیوند کبد نیاز داشته باشند.

    برای تشخیص و درمان این بیماری باید به متخصص گوارش و فوق تخصص کبد مراجعه کنید. در دکترتو می‌توانید با بهترین پزشکان فوق تخصص کبد کشور آشنا شوید، با آنها مشورت کنید و برای دریافت نوبت حضوری اقدام کنید.

    در حال حاضر داروی خاصی برای درمان این بیماری وجود ندارد و پزشکان بیشتر بر تغییر سبک زندگی و تغذیه سالم تأکید دارند.

    توصیه‌ها و درمان‌ های خانگی کبد چرب

    در بسیاری از موارد، می‌توان روند بیماری را از طریق تغییر سبک زندگی معکوس کرد. این تغییرات ممکن است از آسیب کبدی و ایجاد زخم جلوگیری کند. چند قدم مهم برای درمان خانگی کبد چرب عبارتند از:

    • از مصرف الکل اجتناب کنید. الکل می‌تواند باعث آسیب شدید به کبد شود.
    • برای کاهش وزن اقدام کنید. کاهش وزن می‌تواند چربی‌های موجود در کبد را نیز کاهش دهد.
    • رژیم غذایی خود را تغییر دهید. از مصرف غذاهایی که باعث افزایش چربی خون و قند خون می‌شوند خودداری کنید.
    • مصرف کالری اضافی را کاهش دهید. کالری اضافی به شکل چربی در بدن و از جمله در کبد، ذخیره می‌شود.
    • کاهش مصرف چربی اشباع شده و چربی‌های ترانس.
    • افزایش مصرف میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل.
    • کاهش مصرف کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده مانند شیرینی‌جات، برنج سفید، نان سفید.
    • روزانه حداقل ۳۰ دقیقه ورزش کنید.
    • برخی شواهد نشان می‌دهند که مصرف مکمل‌های ویتامین E ممکن است به جلوگیری یا درمان آسیب کبدی ناشی از این بیماری کمک کند. 
    • مصرف دارو برای کاهش کلسترول یا تری گلیسیرید خون.
    • مصرف دارو برای کاهش فشار خون.
    • مصرف دارو برای کنترل دیابت.
    • مصرف داروهایی که باعث آسیب به کبد می‌شوند، محدود کنید. قبل از استفاده از یک مکمل یا داروی جدید با پزشک خود مشورت کنید. علاوه بر این، برخی از مکمل‌ها یا داروهای گیاهی ممکن است کبد را تحت تاثیر قرار دهند.

    کاهش وزن، تغذیه سالم، ورزش و عدم مصرف الکل در کنار مصرف دارو برای کنترل بیماری‌های زمینه‌ای مانند چربی خون یا دیابت بهترین راه برای درمان کبد چرب است.

    غذاهای مفید کبد چرب کدام‌اند؟

    مهم‌ترین اقدام برای درمان این بیماری رعایت رژیم غذایی است. سعی کنید از تمام گروه‌های غذایی شامل میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، پروتئین بدون چربی، لبنیات کم‌چرب، چربی و روغن سالم در رژیم غذایی خود استفاده کنید. مصرف غذاهای پرکالری را محدود کنید و غذاهای غنی از فیبر را جایگزین آنها کنید. انواع میوه، سبزیجات و حبوبات جز غذاهای پر فیبر هستند.

    روش‌های پیشگیری از کبد چرب چیست؟

    مهم‌ترین اقدام برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری تغییر در سبک زندگی و انجام کارهایی است که به سلامت بدن کمک می‌کند. از جمله:

    • وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید. اگر چاق هستید یا مقداری اضافه‌وزن دارید، وزن خود را کاهش دهید.
    • ورزش روزانه را در برنامه خود قرار دهید.
    • مصرف الکل را تا جای ممکن کاهش دهید.
    • اگر مبتلا به دیابت یا چربی خون هستید، به طور منظم داروهای خود را مصرف کنید.
    • رژیم غذایی سالم را انتخاب کنید. از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و چربی‌های سالم در رژیم خود استفاده کنید.

    کبد چرب با دیگر بیماری‌ها چه ارتباطی دارد؟

    کبد چرب با بسیاری از بیماری‌های دیگر دستگاه گوارش و برخی از بیماری‌های زمینه‌ای در ارتباط است. به این صورت که گاهی برخی بیماری‌ها موجب ابتلا به کبد چرب می‌شوند و گاهی برخی از این بیماری‌ها در اثر کبد چرب ایجاد می‌شوند. در ادامه بیماری‌های مرتبط با کبد چرب را در قالب چند سؤال و جواب بررسی می‌کنیم.

    چه بیماری‌هایی موجب ایجاد کبد چرب می‌شود؟

    علت دقیق ابتلای افراد به این بیماری مشخص نیست. اما برخی از بیماری‌ها ممکن است خطر ابتلا به آن را افزایش دهند. اگر دچار یکی از بیماری‌های زیر هستید، باید آزمایش‌های مربوط به کبد را انجام دهید.
    ۱. دیابت نوع ۲
    ۲. مقاومت به انسولین
    ۳. چربی خون بالا
    ۴. انواع عفونت مانند هپاتیت C.

    چربی خون باعث ایجاد کبد چرب می‌شود؟

    بالارفتن چربی خون می‌تواند یکی از دلایل ابتلا به این بیماری باشد. به‌ویژه در افرادی که تری گلیسیرید خون آنها بالا است، احتمال ابتلا به این بیماری بالاتر می‌رود. کلسترول بالا نیز عامل خطری برای کبد چرب محسوب می‌شود. اگر دچار چربی خون هستید، حتما در مدیریت بیماری خود دقت لازم را داشته باشید و به طور مرتب آزمایش چربی خون انجام دهید. همچنین درصورتی‌که سابقه خانوادگی چربی خون دارید، باید برای بررسی‌های دقیق آزمایش انجام دهید.

    چاقی باعث کبد چرب می‌شود؟

    یکی از عوامل خطر که می‌تواند احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش دهد، چاقی و اضافه‌وزن است. به‌ویژه افرادی که چربی در ناحیه شکم آنها زیاد است، بیشتر در خطر ابتلا به کبد چرب قرار دارند.

    کبد چرب موجب نارسایی کبدی می‌شود؟

    معمولا افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند، عوارض جدی ندارند و با تغییراتی در سبک زندگی بدون مشکل زندگی می‌کنند. اما زمانی که بیماری به گرید ۴ می‌رسد و شخص دچار سیروز کبدی می‌شود، اسکارهای پیشرفته‌ای در کبد ایجاد می‌شود. این اسکارها در عملکرد کبد اختلال ایجاد کرده و باعث نارسایی کبد می‌شوند.

    کبد چرب همان فیبروز کبدی است؟

    فیبروز کبدی، گرید ۳ این بیماری است. در این مرحله بافت اسکار اطراف کبد و رگ‌های خونی مجاور آن ایجاد شده است. اما هنوز کبد می‌تواند عملکرد عادی خود را داشته باشد.

    کبد چرب همان سیروز کبدی است؟

    سیروز کبدی آخرین مرحله و نوع پیشرفته این بیماری است. در مرحله سیروز کبدی آسیب شدیدی به کبد وارد شده و بافت اسکار تمامی قسمت‌های کبد را در برمی‌گیرد. در نتیجه عملکرد کبد کاهش پیدا کرده یا به طور کامل مسدود می‌شود. سیروز در نهایت می‌تواند منجر به نارسایی کبد و سرطان کبد شود.

    التهاب کبد و تفاوت آن با کبد چرب چیست؟

    التهاب کبد همان بیماری هپاتیت است که به دلیل عفونت ویروسی یا آسیب کبدی ایجاد می‌شود. گاهی ممکن است التهاب کبد، مشکل جدی ایجاد نکند و گاهی به‌صورت مزمن است. التهاب مزمن ممکن است منجر به زخم کبد یا سیروز کبدی شود. در نهایت عملکرد کبد دچار مشکل شده و احتمال سرطان کبد وجود دارد.

    افرادی که هپاتیت دارند؛ کبد چرب هم دارند؟

    عامل ایجاد هپاتیت ویروس بوده و از طریق تماس خون به خون انتقال پیدا می‌کند. هپاتیت عوارض جدی در پی داشته و به کبد آسیب می‌زند. در صورت عدم درمان اسکارهایی در کبد ایجاد کرده و شخص دچار سیروز کبدی می‌شود. سیروز کبدی گرید ۴ این بیماری است و می‌تواند باعث نارسایی کبد شود.

    سؤالات متداول شما

    در این بخش از مطلب طبق روال همیشه به سؤالات شما در مورد این بیماری پاسخ می‌دهیم.

    میزان چربی طبیعی در کبد چقدر است؟

    وجود مقداری چربی در کبد کاملا طبیعی است و مشکلی ایجاد نمی‌کند. اما اگر مقدار چربی بیشتر از ۵ تا ۱۰% وزن کل کبد شود، در عملکرد آن مشکل ایجاد کرده و شخص دچار بیماری کبد چرب می‌شود.

    کبد چرب الکلی چیست؟

    مصرف زیاد الکل به کبد آسیب جدی وارد می‌کند. در این شرایط شخص دچار بیماری کبد چرب الکلی می‌شود. در مراحل اولیه آن التهاب یا عوارضی دیده نمی‌شود. اما زمانی که تجمع چربی بیشتر شود، کبد ملتهب می‌شود. برای درمان و پیشگیری از این نوع بیماری باید مصرف الکل را تا حد ممکن کاهش دهید.

    کبد چرب بارداری چیست؟

    کبد چرب حاد بارداری عارضه‌ای نادر است، اما در صورت ابتلای شخص ممکن است بسیار خطرناک باشد. معمولا این بیماری در سه‌ماهه سوم بارداری ظاهر شده و عدم درمان آن به مادر و جنین آسیب وارد می‌کند. در این شرایط نوزاد باید زودتر از موعد به دنیا بیاید و تا چند روز تحت مراقبت باشد. معمولا پس از زایمان به‌مرور کبد به حالت قبل بازمی‌گردد.

    درد کبد چرب چگونه است؟

    این بیماری در گرید ۱ و ۲ علائم خاصی نداشته و هیچ دردی ایجاد نمی‌کند. اما زمانی که به مرحله فیبروز یا سیروز کبدی می‌رسد، ممکن است شخص درد مبهم یا شدیدی در سمت راست بالای شکم احساس کند. درد در سمت راست و پایین دنده‌ها بوده و همراه با علائمی مانند ضعف ایجاد می‌شود.

    میزان شیوع کبد چرب چقدر است؟

    میزان شیوع کبد چرب غیرالکلی در سراسر جهان بسیار زیاد بوده و در حال تبدیل‌شدن به یکی از بیماری‌های شایع است. طبق آماری که از کشورهای مختلف به‌دست‌آمده است، حدود ۲۰ تا ۳۰% افراد به این بیماری مبتلا شده‌اند. از کل جمعیت حدود ۲ تا ۳% نیز در گرید ۲ یا بالاتر قرار دارند. شیوع این بیماری در مردان بیشتر بوده و با افزایش سن احتمال ابتلا به آن افزایش پیدا می‌کند.

    میزان شیوع کبد چرب چقدر است؟

    میزان شیوع کبد چرب غیرالکلی در سراسر جهان بسیار زیاد بوده و در حال تبدیل‌شدن به یکی از بیماری‌های شایع است. طبق آماری که از کشورهای مختلف به‌دست‌آمده است، حدود ۲۰ تا ۳۰% افراد به این بیماری مبتلا شده‌اند. از کل جمعیت حدود ۲ تا ۳% نیز در گرید ۲ یا بالاتر قرار دارند. شیوع این بیماری در مردان بیشتر بوده و با افزایش سن احتمال ابتلا به آن افزایش پیدا می‌کند.

    کبد چرب در کودکان هم موجود است؟

    این بیماری در سال‌های اخیر میان کودکان افزایش زیادی داشته است. به‌طورکلی از هر ۱۰ کودک ممکن است یک کودک دچار بیماری کبد چرب غیرالکلی شود. در ۲۰ سال گذشته تعداد کودکان مبتلا به این بیماری تقریبا ۲ برابر شده است. یکی از دلایل اصلی آن افزایش چاقی در دوران کودکی است.

    آیا کبد چرب ارثی است؟

    خطر ابتلا به این بیماری می‌تواند در یک خانواده از نسلی به نسل دیگر منتقل شود. اما الگوی وراثت آن ناشناخته است. ممکن است چندین ژن یا حتی شیوه زندگی باعث ابتلای افراد یک خانواده به این بیماری شود.

    تجربه کبد چرب چگونه است؟

    افراد تجربه‌های مختلفی از این بیماری دارند. برخی افراد بدون هیچ‌گونه علائمی بوده و در نتیجه آزمایش خون یا چکاپ سالانه متوجه ابتلا به این بیماری شده‌اند. اما در برخی افراد این بیماری با ضعف و خستگی خود را نشان می‌دهد. طبق تجربه بیماران، بهترین راه درمان کاهش وزن بوده است. هیچ‌چیز به اندازه رژیم غذایی سالم و ورزش روزانه در روند بهبود تاثیر نداشته است.

    درمان کبد چرب ممکن است؟

    درمان دارویی برای این بیماری وجود ندارد. اما به طور معمول کاهش وزن می‌تواند تاثیر بسیار زیادی در کاهش چربی اطراف کبد داشته باشد. شما با کاهش تنها ۳ تا ۵% از وزن خود می‌توانید مقدار زیادی از چربی را کاهش دهید.

    کبد چرب می‌تواند عوارض جانبی برخی داروها باشد؟

    برخی از داروها می‌توانند چنین عارضه‌ای ایجاد کنند. داروهای تجویزی مانند آمیودارون، دیلتیازم، تاموکسیفن یا استروئیدها ممکن است باعث ایجاد اسکار در کبد شوند.

    افراد دارای کبد چرب می‌توانند الکل مصرف کنند؟

    مصرف الکل می‌تواند به کبد آسیب وارد کند. افرادی که دچار این بیماری هستند، باید برای جلوگیری از عوارض جدی مصرف الکل را محدود کنند. به‌خصوص افرادی که مبتلا به کبد چرب الکلی هستند، باید این نوشیدنی را از برنامه غذایی خود حذف کنند.

    کبد چرب گرید ۱ و ۲ نیاز به درمان و مراجعه به پزشک دارد؟

    گرید ۱ و ۲ این بیماری نیازی به درمان دارویی نداشته و با تغییراتی در رژیم غذایی و اضافه‌کردن ورزش به برنامه روزانه می‌توان آن را مدیریت کرد. در گرید ۲ ممکن است پزشک برنامه غذایی خاصی به بیمار بدهد و مصرف برخی مواد غذایی را محدود کند.

    چه زمانی نیاز به پیوند کبد داریم؟

    زمانی که بیماری به مرحله سیروز کبدی می‌رسد، در عملکرد کبد اختلال جدی ایجاد شده و ممکن است نیاز به پیوند کبد داشته باشد. گاهی ممکن است بیمار در لیست انتظار پیوند کبد بماند یا بخشی از کبد اهداکننده زنده پیوند انجام شود. کبد می‌تواند خود را بازسازی کند و تا رسیدن به‌اندازه طبیعی رشد می‌کند.  

    برای درمان کبد چرب چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

    اگر به هر دلیلی فکر می‌کنید که کبد شما درست کار نمی‌کند، یا علائمی چون زردی، ادرار تیره رنگ، مدفوع رنگ روشن، خارش، حالت تهوع، خستگی، اسهال و کاهش وزن یا افزایش وزن غیرقابل توجیه، دارید باید با متخصص کبد مشورت کنید. تشخیص به موقع آسیب کبدی، برای به حداقل رساندن آسیب و حفظ عملکرد کبد ضروری است.

    برای درمان کبد چرب به کدام دکتر مراجعه کنیم؟

    اگر علائم مربوط به کبد چرب را دارید یا دچار بیماری‌هایی مانند دیابت و چربی خون هستید، باید برای تشخیص دقیق این بیماری به متخصص گوارش و فوق تخصص کبد، متخصص داخلی مراجعه کنید.

    متخصص با تجویز آزمایش‌هایی مانند آزمایش خون یا آزمایش تصویربرداری احتمال ابتلا به این بیماری را بررسی می‌کند. درصورتی‌که مبتلا به کبد چرب باشید، پزشک برنامه غذایی خاصی به شما ارائه می‌دهد و در مراحل پیشرفته دارو تجویز می‌کند.

    برای پیداکردن بهترین متخصص گوارش یا فوق‌تخصص گوارش و کبد می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.

    دکتر گوارش و کبد تهران

    دکتر گوارش و کبد شیراز

    دکتر گوارش و کبد اصفهان

    دکتر گوارش و کبد مشهد

    دکترتو مراقب سلامتی شماست!