علت درد معده در شب چیست ؟ چه موقع به پزشک مراجعه کنیم ؟


آیا درد معده در نیمه شب طبیعی است ؟

بیدار شدن با درد و ناراحتی مسلماً چیزی است که هیچ کس دوست ندارد آن را تجربه کند . درد معده در شب یک مشکل فوق العاده رایج است و به دلایل مختلفی ممکن است بروز کند.

بسیاری از موارد درد شبانه معده به دلیل مشکلات گوارشی ایجاد می شود و با تغییر سبک زندگی یا مصرف داروها بهبود می یابد.
گاهی این درد می تواند نشانه ای از بیماری های جدی تری مانند سرطان یا یک مشکل قلبی باشد که در چنین مواردی معمولاً با علائم بیشتر و شدیدتری همراه است .

چه بیماری ها و مشکلاتی می تواند باعث معده درد شبانگاهی شود ؟

درد معده علامت شایعی است که در خیلی مواقع و به دنبال خیلی شرایط ممکن است ایجاد شود . اگر می خواهید بفهمید چه چیزی باعث درد معده شما شده و احتمالاً چگونگی درمان آن را متوجه شوید ، باید به علائم دیگری که به دنبال این درد تجربه می کنید توجه کرده و آن ها را شناسایی کنید .

گاز و نفخ معده و درد معده در نیمه شب

اکثر مردم با گاز و علائم گاز آشنا هستند . درد معده یکی از این علائم است . بسیاری از افراد به دنبال نفخ شدید و گاز معده دردهای شدید و چاقویی مانند را در معده و بالای شکم خود تجربه خواهند کرد . بنابراین یکی از دلایل شایع معده درد در شب می تواند به دلیل نفخ معده باشد .

سندرم روده تحریک پذیر (IBS)

برخی از مبتلایان به IBS شب هنگام درد معده را تجربه می کنند .

گاز و نفخ از علائم رایجی است که می تواند به خصوص پس از خوردن غذا رخ دهد. داشتن یک وعده عصرانه بزرگ ممکن است درد شکم در شب را در افراد مبتلا به IBS بدتر کند .

حدود ۱۰-۱۵ درصد افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر هستند و بیشتر آنها زیر ۵۰ سال سن دارند .

تجربه هر فرد مبتلا به IBS بسیار متفاوت است ، علاوه بر درد معده ، ممکن است موارد زیر را نیز تجربه کنید :

بیماری سلیاک

آلرژی به گلوتن ، پروتئین موجود در گندم ، جو ، چاودار ، باعث التهاب روده کوچک شده و اغلب با علائم گرفتگی و درد شکم همراه می شود .

علائم به طور معمول شامل اسهال ، خستگی مفرط و نفخ است .

از هر ۱۰۰ نفر در سراسر جهان ۱ نفر مبتلا به بیماری سلیاک است . این بیماری در صورت عدم توجه فرد را در معرض خطر عوارضی مانند رشد ضعیف ، سو ء تغذیه ، کمبود ویتامین و مواد معدنی قرار می دهد .

زخم معده یا روده و درد معده شبانگاهی

زخم معده و روده ، اغلب باعث احساس سوزش معده می شود . درد نیز یکی از علائم زخم معده است که بعد از غذا خوردن و همچنین هنگام خالی بودن معده بدتر می شود . شب اغلب طولانی ترین زمان بین وعده های غذایی است . این بدان معناست که این درد اغلب بین وعده های غذایی و شب هنگام بیشتر می شود .

شایعترین دلایل آن عبارتند از :

  • باکتری های H.pylori
  • استفاده بیش از حد یا استفاده طولانی مدت از داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAID)

دیورتیکولیت

در این بیماری کیسه های کوچک و برآمده بافتی بر روی پوشش داخلی دستگاه گوارش شما ایجاد می شود .

علاوه بر درد معده ، دیورتیکولیت همچنین می تواند باعث بروز علائم زیر شود :

  • حالت تهوع
  • تب
  • ناراحتی معده
  • تغییر در عادات مزاجی شما

بیماری کرون

بیماری کرون نوعی IBD است. این بیماری یک التهاب در پوشش دستگاه گوارش است که باعث درد شکم ، کاهش وزن و خستگی مفرط می شود .

اکثر افراد مبتلا به طور معمول در سنین ۱۵ تا ۳۵ سالگی قرار دارند .

رفلاکس اسید معده و معده درد

درد معده گاهی به دلیل مشکل ترش کردن است . رفلاکس اسیدی گاه به گاه در نتیجه این موارد اتفاق می افتد :

  • زیاد خوردن
  • زیاد نوشیدن
  • بلافاصله بعد از غذا خوابیدن و دراز کشیدن
  • خوردن غذایی که احتمالاً باعث ریفلاکس اسید می شوند . این غذاها شامل غذاهای ادویه دار ، غذاهای بر پایه گوجه فرنگی و مواد غذایی شیرین و کافئین دار هستند .
  • مصرف بیش از حد الکل

ریفلاکس اسید مزمن یا ریفلاکس اسید که بیش از یک بار در هفته اتفاق می افتد ، می تواند مشکلات بزرگتری ایجاد کند . این مشکلات شامل التهاب و زخم و خونریزی مری است.

سنگ کیسه صفرا و درد معده در شب

کیسه صفرا عضوی کوچکی در زیر کبد است که صفرا را آزاد می کند . ترشحات این عضو کوچک می توانند توده های سخت شده ای بنام سنگ صفرا را ایجاد کنند .

اندازه سنگهای صفراوی می تواند به اندازه یک تکه کوچک شن و ماسه تا یک توپ پینگ پنگ بزرگ باشد . درد هنگامی ایجاد می شود که سنگ صفرا باعث انسداد سیستم مجاری کیسه صفرا ، کبد یا لوزالمعده شود .

وعده های غذایی چرب یا سنگین اغلب علائم سنگ صفرا را بدتر می کنند ، زیرا صفرا در هضم چربی نقش بسیار مهمی دارد .

برخی از افراد مبتلا به سنگ های صفراوی علائم خاصی ندارند بنابراین نیازی به مداخله پزشکی نیز ندارند . اما افرادی که دچار  درد یا التهاب کیسه صفرا می شوند ممکن است نیاز به جراحی و برداشتن کیسه صفرا داشته باشند .

علاوه بر درد شکمی ، سنگ صفرا نیز می تواند عوارض زیر را ایجاد کند :

  • حالت تهوع یا استفراغ
  • تب
  • زرد شدن پوست و چشم ها
  • فرسودگی بی دلیل
  • مدفوع رنگ روشن

دردهای قاعدگی یا آندومتریوز

دردهای قاعدگی ممکن است باعث درد معده در شب شوند .

گرفتگی ، نفخ ، گاز و ناراحتی عمومی در خیلی از خانم ها در حین قاعدگی اتفاق می افتد .همچنین در بیماری آندومتریوز ، بافت مخاط رحم در خارج از رحم بیش از حد رشد می کند ، که اغلب باعث دردهای شدید یا طولانی مدت در حین قاعدگی می شود .

آلرژی های غذایی و درد معده در شب

افرادی که نمی توانند برخی غذاها را به درستی هضم یا پردازش کنند ، اغلب دچار درد شکمی ، نفخ ، اسهال و گاز می شوند.

عدم تحمل لاکتوز یک عدم تحمل غذایی رایج است که باعث اسپاسم شدید معده و درد می شود .

به طور کلی ، متاسفانه آلرژی های غذایی و عدم تحمل به مواد غذایی ، به ویژه در کودکان ، طی ۲۰ سال گذشته به طور چشمگیری افزایش یافته است .

سرطان معده

سرطان معده می تواند تقریباً همه علائمی را که به طور کلی با درد عمومی شکم یا علائم گوارشی همراه است را ایجاد کند . هر زمان ، علائم گوارشی زیادی را در خود مشاهده کردید که بهبود نمی یابند حتما به پزشک مراجعه کنید .

شرایط ناگهانی که ممکن است باعث درد معده در شب شوند

گاهی اوقات ، معده درد می تواند به طور ناگهانی شروع شود . در برخی موارد ، این درد ممکن است شدید باشد . در این قسمت  پنج علتی که ممکن است باعث درد ناگهانی معده در شب شوند را توضیح می دهیم :

سنگ کلیه و درد معده در شب

هنگامی که سنگ کلیه شروع به حرکت می کند و به حالب شما وارد می شود ، ممکن است درد ناگهانی و شدیدی در کمر خود احساس کنید . این درد ممکن است به سرعت به منطقه معده و شکم شما منتقل شود . درد ناشی از سنگ کلیه با حرکت سنگ از طریق دستگاه ادراری تغییر مکان داده و شدت می یابد .

ورم معده و روده ویروسی

اگر این ویروس مسری را از فرد دیگری گرفته اید ، ممکن است علاوه بر درد معده ، دچار علائم دیگری مثل استفراغ ، اسهال ، حالت تهوع و تب هم بشوید . بنابراین این نوع عفونت دستگاه گوارشی می تواند به صورت ناگهانی باعث ایجاد معده درد در طول شب شود .

مسمومیت غذایی

بسیاری از افراد مبتلا به مسمومیت غذایی علائمی مانند استفراغ ، حالت تهوع ، اسهال یا درد شکم را تجربه می کنند . بیشتر این افراد در طی چند ساعت پس از خوردن غذای آلوده این علائم و نشانه ها را تجربه می کنند. بنابراین ممکن است شب هنگام و زمانی که در خواب ناز هستید با علائم مسمومیت غذایی از جمله در معده از خواب بیدار شوید .

آپاندیسیت

یکی از تهدیدکننده های زندگی آپاندیسیت است . در بعضی از افراد ، آپاندیس ملتهب و آلوده می شود . ممکن است بترکد و باعث عفونت شدید شود که نیاز به مراقبت فوری پزشکی و جراحی دارد.

غالباً ، آپاندیسیت به عنوان دردی شروع می شود که از اطراف ناف شروع می شود و به طرف پایین و سمت راست حرکت می کند . سپس معمولاً با کوچکترین فعالیت یا حرکتی بدتر می شود .

مشکلات قلبی و درد معده در شب

ممکن است بعید به نظر برسد ، و بسیار نادر است ، اما علائم برخی از حوادث و مشکلات قلبی ممکن است به شکل درد معده خود را بروز دهند . به طور خاص ، افرادی که ایسکمی میوکارد دارند ممکن است درد معده را تجربه کنند .

علاوه بر علائم کلاسیک مشکل قلبی مانند درد گردن و فک ، ضربان قلب سریع و تنگی نفس ، برخی علائم گوارشی مانند درد معده نیز ممکن است در این افراد مشاهده شود .

برای کمک به درمان درد معده در شب چه کار کنیم ؟

شب بیدار شدن به دلیل درد همیشگی نیست. شما به راحتی می توانید بهبود یابید . اما برای رسیدن به بهبودی ، باید در تشخیص علت درد معده به پزشک خود کمک کنید .

علائم خود را یادداشت کنید

اگر اخیراً بطور مرتب از درد معده بیدار می شوید ، در یک دفتر علائم شبانه خود را یادداشت کنید . اگر به دنبال خوردن غذای خاصی دچار معده درد شده اید آن را در دفترتان یادداشت کنید . بنویسید در طول روز چه علائمی داشته اید و با چه علائمی از خواب بیدار شدید . این یادداشت برداری به شما و پزشکتان کمک می کند تا هر علائمی را مشاهده کرده و علائمی را که ممکن است در حالت خواب آلودگی از آن چشم پوشی کنید ، تشخیص دهید .

برای درمان درد معده در شب درمان های ساده را امتحان کنید

گزینه های درمانی OTC شامل داروهای ضد اسید و ناراحتی معده است . ابتدا آنها را امتحان کنید. در صورت عدم موفقیت ، وقت آن است که به دنبال گزینه دیگری برای درمان خود بگردید .

در سبک زندگی خود تغییراتی را ایجاد کنید

مثلا اگر درد معده شما ناشی از ریفلاکس اسید معده است ، رفتارهای خود را که ممکن است باعث ایجاد آن شود ، بررسی کنید . پرخوری یا نوشیدن زیاد می تواند این مشکل را برای شما ایجاد کند ، همچنین اضافه وزن یا دراز کشیدن و خوابیدن سریع بعد از غذا از عادات غلطی هستند که مشکل رفلاکس را تشدید می کنند . بنابراین این نکات را رعایت کنید :

  • نزدیک به زمان خواب غذا نخورید
  • زیر سرتان را هنگام خواب بلند کنید
  • از مصرف غذاهای سنگین و پر چرب ، قهوه یا شکلات در شب پرهیز کنید
  • از مصرف الکل اجتناب کنید
  • شب ها پرخوری نکنید

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

در بیشتر موارد درد گرفتن معده در شب دلیل نگران کننده ای ندارد ، بنابراین از مراجعه به پزشک نترسید . مسلما هرچه زودتر این کار را انجام دهید ، زودتر درد معده شما در شب درمان می شود . اما اگر بیشتر از یک یا دو بار در هفته شب ها درد معده را تجربه می کنید ، ممکن است شما در حال تجربه علائم بیماری دیگری باشید . ابتدا درمان های بدون نسخه مانند داروهای ضد اسید و مسکن را امتحان کنید .

اما اگر این علائم در فعالیت های روزمره به ویژه خواب سالم شما تداخل ایجاد می کند و پس از چندین روز از بروز علائم درمان های ساده موفقیت آمیز نبودند یا به اندازه کافی تسکین نیافتند ، باید به پزشک مراجعه کنید . همانطور که اشاره شد بسیاری از دلایل درد معده به راحتی درمان می شوند ، اما شما حتما به تجویز و تشخیص پزشک نیاز خواهید داشت .

علائم خاصی که صرف نظر از شدت و دفعات آنها ، باید توسط پزشک ارزیابی شود عبارتند از :

  • درد شدید یا مستمر که با داروهای بدون نسخه کمتر نمی شود
  • تب
  • تنفس دشوار
  • کاهش وزن بدون دلیل
  • تورم یا التهاب ناحیه معده
  • شکمی که لمس آن دردناک است
  • زرد شدن پوست و چشم ها
  • حالت تهوع یا استفراغ مداوم ، به خصوص اگر خون استفراغ کنید
  • وجود خون در مدفوع
  • معده درد شبانه در بارداری
  • درد مفاصل و عضلات

منابع :

medicalnewstoday.com

healthline.com