متوکلوپرامید چیست و چه کاربردی دارد؟

نام تجاری دارو: رگلان

نام رایج دارو: متوکلوپرامید – Metoclopramide

توجه: مطلبی که مطالعه می‌کنید صرفا جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد و به هیچ وجه جایگزین توصیه‌های پزشک نیست. برای مصرف دارو، آگاهی از عوارض جانبی، تداخل دارویی و موارد مرتبط دیگر لازم است حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.

متوکلوپرامید چیست و چه کاربردی دارد؟

داروی متوکلوپرامید برای درمان برخی از ناراحتی‌های معده و روده استفاده می‌شود. داروی متوکلوپرامید معمولا به عنوان یک درمان کوتاه مدت (بین ۴ تا ۱۲ هفته) برای سوزش مداوم معده در زمانی که داروهای رایج به اندازه‌ی کافی خوب عمل نمی‌کنند مورد استفاده قرار می‌گیرد. داروی متوکلوپرامید بیشتر برای درمان سوزش معده که پس از صرف غذا یا در طول روز اتفاق می‌افتد استفاده می‌شود. درمان سوزش مداوم معده می‌تواند آسیب‌های ناشی از اسید معده به مری را کاهش داده و به بهبودی بیمار کمک کند.

داروی متوکلوپرامید برای درمان برخی از ناراحتی‌های معده و روده استفاده می‌شود. داروی متوکلوپرامید بیشتر برای درمان سوزش معده که پس از صرف غذا یا در طول روز اتفاق می‌افتد استفاده می‌شود.

داروی متوکلوپرامید همچنین برای درمان بیماران دیابتی که مشکل گاستروپارزی دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد. درمان گاستروپارزی می‌تواند علائم حالت تهوع، استفراغ و پر بودن معده و شکم را کاهش دهد.

نحوه‌ی عملکرد داروی متوکلوپرامید

داروی متوکلوپرامید با مسدود کردن یک ماده‌ی طبیعی (دوپامین) در بدن کار می‌کند. این عمل سبب تخلیه‌ی معده و حرکت روده‌ی فوقانی می‌شود.

مصرف داروی متوکلوپرامید به دلیل خطر بروز عوارض جانبی جدی مانند اسپاسم عضلانی و حرکات غیر قابل کنترل عضلات برای کودکان توصیه نمی‌شود. برای اطلاع از جزئیات بیش‌تر با پزشک خود یا دکتر داروخانه صحبت کنید.

نحوه‌ی مصرف داروی متوکلوپرامید و دوز مصرفی

پیش از شروع مصرف داروی متوکلوپرامید و پیش از هر بار مصرف مجدد راهنمای استفاده از دارو را مطالعه کرده یا از پزشک یا دکتر داروخانه درباره‌ی نحوه‌ی مصرف آن سؤال کنید.

داروی متوکلوپرامید را به صورت خوراکی ۳۰ دقیقه قبل از غذا و پیش از خواب، معمولا چهار بار در روز و طبق دستور پزشک، مصرف کنید. در صورتی که شکل مایع داروی متوکلوپرامید را مصرف می‌کنید از پیمانه‌ی مخصوص استفاده کنید. از قاشق غذاخوری به دلیل دقیق نبودن میزان مصرف دارو استفاده نکنید. اگر از شکل قرص داروی متوکلوپرامید استفاده می‌کنید پیش از زمان مصرف دوز دارو قرص را از بسته خارج نکنید. پیش از استفاده از این دارو دست‌های خود را خشک کنید. در صورتی که قرص شکسته یا خرد شده بود از مصرف آن خودداری کنید. بلافاصله بعد از خارج کردن قرص از بسته آن را روی زبان خود بگذارید. اجازه دهید قرص به طور کامل حل شود و سپس آن را با بزاق فرو دهید. لازم نیست که این دارو را با آب میل کنید.

دوز مصرف داروی متوکلوپرامید به سن، وضعیت بیماری و پاسخگویی بدن شما به درمان و سایر داروهایی که مصرف می‌کنید بستگی دارد. اطمینان حاصل کنید که پزشک شما یا دکتر داروخانه در جریان تمامی داروهایی که مصرف می‌کنید قرار گرفته باشند.

در صورتی که سوزش معده را فقط در مواقع خاصی از روز (مثلا بعد از شام) احساس می‌کنید ممکن است پزشک شما به جای مصرف دارو در طول روز اینطور صلاح ببیند که دارو را تنها در آن زمان‌ها مصرف کنید. این شیوه خطر ابتلا به عوارض جانبی را کاهش می‌دهد.

به علت احتمال ابتلا به دیسکینزی حاد داروی متوکلوپرامید را در دوز بالاتر یا زمان طولانی‌تری از آن‌چه پزشک شما تجویز کرده استفاده نفرمایید. طبق گفته‌ی شرکت سازنده‌ی دارو درمان با متوکلوپرامید نباید بیش‌تر از دوازده هفته طول بکشد.

مصرف داروی متوکلوپرامید برای درمان گاستروپارزی دیابتی معمولا در حدود دو تا هشت هفته طول می‌کشد و پس از آن روده‌ی شما به خوبی فعالیت می‌کند. بیماری شما ممکن است دوباره به همان صورت قبل تکرار شود. ممکن است در این شرایط پزشک اینطور صلاح ببیند که در زمانی که علائم بیماری‌تان ظاهر می‌شود مصرف دارو را شروع کرده و پس از بهبودی استفاده از داروی متوکلوپرامید را متوقف کنید. از پزشک خود در مورد زمان صحیح شروع به مصرف و توقف مصرف داروی متوکلوپرامید سؤال کنید.

برای تاثیرگذاری بیش‌تر داروی متوکلوپرامید این دارو را به صورت مرتب مصرف کنید. به یاد داشته باشید که هر روز در زمان مقرر، پیش از صرف یک وعده‌ی غذایی، از دارو استفاده کنید.

در صورتی که داروی متوکلوپرامید را در مدت زمان طولانی یا در دوز بالا استفاده کرده‌اید توقف ناگهانی این دارو ممکن است باعث ایجاد علائم ترک ناگهانی مانند سرگیجه، ناآرامی و عصبانیت و سردرد شود. برای جلوگیری از ابتلا به علائم ترک ناگهانی ممکن است پزشک شما میزان دوز مصرفی‌تان را به تدریج کاهش دهد. برای اطلاع از جزئیات بیش‌تر با پزشک خود یا دکتر داروخانه مشورت کنید و در صورت ابتلا به علائم ترک ناگهانی به سرعت موضوع را به پزشک اطلاع دهید.

در صورتی که علائم بیماری شما مثل قبل ادامه پیدا کرد یا حالتان شما وخیم‌تر شد به پزشک خود اطلاع دهید.

عوارض جانبی مصرف داروی متوکلوپرامید

خواب‌آلودگی، سرگیجه، خستگی، مشکل در خواب، پریشانی، سردرد و اسهال از جمله عوارض جانبی مصرف داروی متوکلوپرامید است. در صورتی که هر کدام از این علائم ادامه پیدا کرد یا وخیم‌تر شد به پزشک خود یا دکتر داروخانه اطلاع دهید.

در صورتی که پزشک داروی متوکلوپرامید را برای شما تجویز کرده است مطمئن باشید فوائد آن بیش از مضراتش بوده است. همچنین لازم است بدانید اکثر افرادی که داروی متوکلوپرامید را مصرف کرده‌اند عوارض جدی این دارو را تجربه نکرده‌اند.

در صورتی که عوارض جانبی خطرناکی مانند تغییرات روحی و روانی مانند اضطراب، گیجی افسردگی و افکار خودکشی، کاهش قوای جنسی، بی‌قراری حرکتی، اسپاسم عضلانی، حرکات کنترل نشده‌ی ماهیچه‌ها مانند پیچش گردن و قوز شدن پشت، علائم غیر قابل کنترل پارکینسون مانند لرزش، کند شدن حرکات یا مشکل در حرکت و ناتوانی در بروز حالات چهره، ترشح غیر عادی شیر از پستان‌ها، بزرگ شدن و نرم شدن پستان‌ها، تورم دست‌ها و پاها و تغییر در زمان قاعدگی در زنان را تجربه کردید به سرعت به پزشک خود اطلاع دهید.

مصرف داروی متوکلوپرامید به ندرت می‌تواند یک بیماری جدی به نام سندرم نورولپتیک بدخیم یا NMS ایجاد کند. در صورتی که دچار علائمی مانند تب، سفت شدن عضلات، گیجی شدید، تعرق بیش از حد و تپش قلب شدید و بی‌قاعده شدید به سرعت از مرکز فوریت‌های پزشکی کمک بگیرید.

لازم است بدانید که واکنش آلرژیک جدی در مورد داروی متوکلوپرامید نادر است. با این وجود اگر واکنش آلرژیک جدی‌ای مانند علائم پوستی، خارش، تورم (مخصوصا در صورت، زبان و گلو)، گیجی شدید و اختلال تنفسی را تجربه کردید به سرعت از مرکز فوریت‌های پزشکی کمک بگیرید. با توجه به اینکه لیست عوارض کامل نیست ممکن است با عارضه‌ای برخورد کنید که ذکر نشده باشد. در این موارد با پزشک یا دکتر داروخانه مشورت کنید.

موارد احتیاط مصرف داروی متوکلوپرامید

پیش از مصرف داروی متوکلوپرامید در صورتی که به این دارو حساسیت دارید موضوع را با پزشک خود یا دکتر داروخانه در میان بگذارید. داروی متوکلوپرامید ممکن است شامل ترکیبات غیر فعالی باشد که موجب بروز حساسیت یا مشکلات دیگر بشود. برای اطلاع از جزئیات بیش‌تر با دکتر داروخانه صحبت کنید.

قبل از مصرف داروی متوکلوپرامید تمامی سوابق پزشکی خود از قبیل سابقه‌ی اختلالات حرکتی عضلات مانند دیسکینیزی حاد یا دیستونی ناشی از مصرف دارو، خون‌ریزی، انسداد و زخم روده و معده، سرطان پستان، فشار خون بالا، مشکلات کلیوی، انواع نارسایی‌های قلبی، مشکلات روحی و روانی مانند افسردگی و افکار خودکشی، بیماری پارکینسون، مشکلات کبدی مانند سیروزیس یا پورفیری، فئوکروموسیتوما، تشنج و مشکلات خاص آنزیم خون را با دکتر گوارش یا دکتر داروخانه در میان بگذارید.

داروی متوکلوپرامید ممکن است موجب گیجی، ناهوشیاری و تاری دید شما بشود. الکل و ماری‌جوانا این حالات را تشدید می‌کند، لذا از رانندگی و فعالیت‌هایی که نیاز به هشیاری دارند تا زمانی که در هشیاری کامل به سر ببرید اجتناب کنید. هنگام مصرف متوکلوپرامید از نوشیدن الکل پرهیز کنید و در صورت مصرف ماری‌جوانا با پزشک خود صحبت کنید.

محصولات مایع و شربت‌ها ممکن است حاوی الکل باشند. در صورت ابتلا به دیابت، اعتیاد به الکل، ابتلا به بیماری‌های کبدی و ابتلا به هر گونه شرایط دیگری که نیاز به محدود کردن الکل در رژیم غذایی خود دارید احتیاط کنید. در مورد استفاده از این محصولات از پزشک خود یا دکتر داروخانه سوال کنید.

قرص‌های خرد شده ممکن است حاوی آسپارتام یا فنیل آلانین باشند. در صورتی که شما مبتلا به فنیل کتونوری یا PKU هستید یا دارای هر گونه شرایط دیگری هستید که نیاز به محدود کردن یا اجتناب از آسپارتام یا فنیل آلانین در رژیم غذایی خود دارید از پزشک خود یا دکتر داروخانه درباره‌ی مصرف این دارو سوال کنید.

قبل از هرگونه جراحی همه‌ی داروهایی را که مصرف می‌کنید با پزشک یا دندان‌پزشک خود در میان بگذارید.

در صورتی که مبتلا به دیابت هستید مصرف داروی متوکلوپرامید ممکن است کنترل قند خون شما را دشوارتر کند. قند خون خود را به صورت مرتب و طبق دستور پزشک اندازه‌گیری کنید و نتیجه را با پزشک خود در میان بگذارید. در صورتی که قند خون شما بالاتر یا پایین‌تر از حد مجاز است به سرعت موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید. ممکن است نیاز به تنظیم داروهای دیابت، تغییر در رژیم غذایی و برنامه‌ی ورزشی متفاوتی داشته باشید.

ممکن است کودکان به عوارض جانبی داروی متوکلوپرامید، به خصوص اسپاسم عضلانی و حرکت غیر قابل کنترل عضلات، حساسیت بیش‌تری نسبت به دیگران نشان بدهند.

سالمندان ممکن است با مصرف داروی متوکلوپرامید بیش از سایرین به خواب‌آلودگی، دیسکینزی حاد و مشکلات عضلانی از نوع پارکینسون مبتلا شوند. خواب‌آلودگی می‌تواند خطر زمین خوردن را افزایش دهد.

برای مصرف داروی متوکلوپرامید در دوران شیردهی با پزشک مشورت کنید. چنانچه باردار هستید فقط در صورت نیاز ضروری داروی متوکلوپرامید را استفاده کنید و در مورد فواید و مضرات آن از پزشک خود کمک بگیرید.

تداخلات دارویی متوکلوپرامید با داروهای دیگر

تداخلات دارویی ممکن است عملکرد و تاثیر داروی متوکلوپرامید را تغییر دهد یا باعث افزایش ریسک بروز عوارض جانبی آن شود. این مقاله شامل تمامی تداخلات دارویی ممکن نیست، لذا لیست تمامی داروهای مصرفی‌تان را با پزشک یا دکتر داروخانه در میان بگذارید و بدون صلاح‌دید پزشک شروع به مصرف، قطع یا تغییر دوز داروی متوکلوپرامید نفرمایید.

بعضی از محصولاتی که ممکن است با داروی متوکلوپرامید تداخل ایجاد کنند عبارت‌اند از:

  • داروهای ضد روان‌پریشی مانند آری پیپرازول و هالوپریدول
  • آتوواکون
  • آگونیست‌های دوپامین مانند کابرگولین، پرگولید و روپیرینول
  • فسفومایسین
  • پراملینتید
  • فنوتیازین‌ها مانند پرومتازین و پروکلرپرازین
  • ریواستیگمین

مصرف داروی متوکلوپرامید باعث می‌شود که غذا و بعضی از دارو به سرعت از معده حرکت کنند و این عملکرد دارو ممکن است بر جذب داروها و مواد غذایی تاثیر بگذارد. در مورد داروهایی که مصرف می‌کنید با پزشک صحبت کنید تا متوجه شوید که آیا ممکن است مصرف داروی متوکلوپرامید بر جذب آن‌ها تاثیر بگذارد.

در صورت مصرف سایر محصولاتی که موجب خواب‌آلودگی می‌شوند مانند الکل، ماری‌جوانا، آنتی‌هیستامین‌ها از جمله سیتریزین و دیفن‌هیدرامین، داروهای خواب‌آور، آرام‌بخش یا ضد اضطراب مانند آلپرازولام، دیازپام و زولپیدم، آرام‌بخش‌های عضلانی و داروهای مسکن مانند کدئین به پزشک خود یا دکتر داروخانه اطلاع دهید.

برچسب روی تمامی داروهای خود از جمله داروهای ضد آلرژی، ضد سرفه یا سرماخوردگی را بررسی کنید، زیرا ممکن است حاوی مواد تشکیل دهنده‌ای باشد که موجب خواب‌آلودگی شوند. از دکتر داروخانه در این مورد سوال کنید

علائم اوردوز مصرف داروی متوکلوپرامید

اگر فردی بیش از اندازه از داروی متوکلوپرامید استفاده کرده بود و دچار علائمی مانند بی‌هوش شدن یا مشکل در تنفس شد به سرعت با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس بگیرید.

اگر فردی بیش از اندازه از داروی متوکلوپرامید استفاده کرده بود و دچار علائمی مانند بی‌هوش شدن یا مشکل در تنفس شد به سرعت با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس بگیرید.

داروی خود را با دیگران به اشتراک نگذارید.

تست‌های آزمایش‌گاهی و آزمایش‌های پزشکی مانند آندوسکوپی برای تشخیص زخم معده باید به صورت دوره‌ای انجام شود تا مانع از پیش‌رفت عوارض جانبی شود. برای اطلاع از جزئیات بیشتر با پزشک خود مشورت کنید.

اگر دوز مصرفی داروی متوکلوپرامید را فراموش کردید در اولین زمان ممکن آن را مصرف کنید، اما اگر نزدیک به مصرف دوز بعدی به یاد آوردید که دارو را مصرف نکرده‌اید نیازی به مصرف دو برابر داروی متوکلوپرامید نیست؛ فقط دوز مقرر را مصرف کنید.

برای نگهداری صحیح داروی متوکلوپرامید آن را در دمای اتاق و به دور از حرارت و رطوبت و خارج از دسترس کودکان قرار دهید. همچنین داروی متوکلوپرامید را در حمام نگه‌داری نفرمایید. توجه داشته باشید که داروی منقضی شده را مصرف نکنید.

منبع: WebMD

دیدگاهتان را بنویسید