تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

31244322666211669612229125180393581176 - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

متاسفانه در دهه های اخیر شاهد افزایش و شیوع سرطانها در انسان ها و جوامع مختلف هستیم و متعاقب آن روش ها و داروهای شیمی درمانی در این راستا پزشکان معالج و کارشناسان تغذیه و رژیم درمانی متناوبا” با این سوالها روبرو هستند که آیا غذاهایی وجود دارد که باید در طول شیمی درمانی از مصرف آنها اجتناب کرد؟ آیا غذاهایی وجود دارد که باید در طول شیمی درمانی بیشتر خورده شود؟ این ها سوالاتی است که بیماران در طول شیمی درمانی بیشتر پرسش می کنند. برای دریافت پاسخ این سولات و آگاهی از تغذیه در دوران شیمی درمانی با ما همراه باشید …

تغذیه در دوران شیمی درمانی: حجم‌های کوچک غذا

ما خیلی جاها از اهمیت مصرف غذاها در حجم‌های کوچک به شما گفته‌ایم؛ اما به جرات می‌توان گفت که ارزشمندترین و مهم‌ترین اهمیت آن در دوران شیمی‌درمانی است. حجم‌های غذایی باید کوچک ولی در دفعات مکرر باشد. گوشت‌ها، سبزیجات پخته‌شده و غلات کامل می‌توانند انتخاب خوبی باشند. شاید شما فکر کنید بیمار در این شرایط نیاز به غذاهای پرکالری و روغنی دارد؛ اما این کاملا غلط است و مصرف غذاهای پرچرب و پر فیبر مثل میوه و سبزی تازه باعث تأخیر در تخلیه معدی و در نتیجه بدتر شدن نفخ و تهوع و استفراغ خواهد شد.

مطلب مرتبط: ارتباط بین چاقی و سرطان ؛ آیا چاقی خطر ابتلا به سرطان را افزایش می دهد؟

potage topinamb noisette grillee 1160x650 BS004492 pub 67290 01 - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

تغذیه در دوران شیمی درمانی: میان‌وعده های سبک

شیمی‌درمانی معمولاً افراد را ضعیف و کم‌انرژی می‌کند. به طوری که فرد همواره احساس خستگی و بی‌حالی دارد. هرگز نگذارید که این خستگی مانع غذا خوردن بیمار شود. از میان‌وعده‌های سبک و پر انرژی استفاده کنید و فراموش نکنید مهم‌ترین هدف در تغذیه بیمار تامین انرژی او است. آجیل و مغزها، پاپ کورن ساده، پنیر و کراکرهای گندمی، کره بادام‌زمینی و نان تست گندم، ماست، موز، انواع توت‌ها و بستنی‌ها همگی می‌توانند انتخاب‌های خوبی برای میان‌وعده باشند.

n8e1nql2rgunvlghr6tj54i569qqooq8 - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

تغذیه در دوران شیمی درمانی: تغییر مزاج بیمار را در نظر بگیرید

در این دوران معمولاً مزاج فرد تغییر می‌کند و بسیار می‌بینم که غذایی که فرد به آن علاقه شدید داشته کاملا برای او منفور می‌شود. تغییر مزاج چیزی است که باید در انتخاب غذاها به آن کاملا توجه داشت. خیلی وقت‌ها اختلالات چشایی و تغییرات احساس چشایی فرد به طعم‌ها دلیل این تنفر غذایی است که البته عارضه‌ی معمول شیمی‌درمانی در نظر گرفته می‌شود.

  1. اگر غذایتان بی مزه است…

  • به غذاهای خود سس های خانگی بدون مواد افزودنی بزنید.
  • هنگام پخت غذاهای گوشتی، مقداری سس خردل، سس کچاپ، سس سویا، سبزی های معطر یا سرکه اضافه کنید. سیر سرخ کرده هم طعم خوبی به گوشت ها می دهد.
  • از روز قبل، گوشت را در مخلوطی از سیر و پیاز رنده شده بخوابانید.
  • پودر انواع مغزها را هنگام سرو به غذاها اضافه کنید.
  • انواع پنیر مانند پنیر چدار می توانند طعم متفاوتی به غذای شما بدهند.
  • به نوشیدنی های خود مقداری عسل، دارچین یا شکر بیفزایید.
  • به غذاهای شیرین، مقداری شکر قهوه ای، شیره خرما یا عسل، اضافه کنید.
  • به جای افزودن نمک اضافی به غذاهایی که حس می کنید طعم چندان مطلوبی ندارند، کمی گلپر، آبلیمو یا سرکه به آنها بیفزایید.
  • با غذاهایی که ته مزه شیرینی دارند، خرما و کشمش بخورید.
  • با غذاهایی که ته مزه ترشی دارند یا با انواع خورش ها، آلو بخورید.
  1. اگر غذایتان زیادی شیرین است…

  • اگر تغییر حس چشایی باعث می شود برخی از غذاها را بیش از اندازه شیرین حس کنید، کمی نمک یا آبلیموی تازه هنگام سرو به آنها بیفزایید.
  • به نوشیدنی های شیرین و برپایه شیر که می خواهید طعم ملایم تری داشته باشند، کمی ماست، قهوه فوری یا شیر پرچرب اضافه کنید.
  • اگر حس دهانی تان بیش از اندازه به شیرینی حساس شده، نوشیدنی های بدون شکر را مصرف کنید. شیر ساده، قهوه های فوری بدون شکر و انواع چای می توانند گزینه های خوبی برای شما باشند.
  • به جای خوراکی های شیرین، مواد غذایی ای مانند پنیر، تخم مرغ، مغزها و کره بادام?زمینی را در برنامه صبحانه و عصرانه خود داشته باشید.
  • از شیرین کننده های مصنوعی استفاده نکنید.
  • در کنار غذاهای شیرین، سبزی ها و صیفی های تازه و فراوان بخورید.

تغذیه در دوران شیمی درمانی: زمانی که بی‌اشتهایی مشکل اصلی بیمار شماست

در زمان بی‌اشتهایی هدف اصلی رساندن کالری کافی به بیمار است. معمولاً در این دوران تنفرهای غذایی بیمار علت اصلی این بی‌اشتهایی‌اند و یکی از شایع‌ترین آن‌ها تنفر به گوشت قرمز است که منبع مهمی از کالری و پروتئین می‌باشد. در این شرایط لازم است کالری و پروتئین بیمار از طریق مصرف سایر منابع پروتئینی مانند تخم‌مرغ، گوشت مرغ، ماهی، لبنیات کم چرب و حبوبات کاملا پخته‌شده تامین شود.

refusingfood - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

تغذیه در دوران شیمی درمانی:  در انتخاب لبنیات دقت کنید

خیلی وقت‌ها می‌بینیم که دوستداران شیر و لبنیات در طی دوران شیمی‌درمانی با مصرف حتی مقدار کمی از آن دچار اسهال و علائم گوارشی جدی می‌شوند. علت آن ابتلا به وضعیت لاکتاز دفیشنسی یا همان عدم تحمل لاکتوز در نتیجه‌ی شیمی‌درمانی است. بهتر است در این دوران از مصرف شیر و لبنیات خودداری شود. البته فراموش نکنید که در صورتی که فرد مرحله‌ی اسهال و استفراغ شدید بعد از شیمی‌درمانی را گذرانده و در حال حاضر در وضعیت آرام به سر می‌برد، ماست پرچرب و البته پاستوریزه در مقادیر کوچک می‌تواند یک انتخاب پرکالری مناسب برای فرد باشد.

تغذیه در دوران شیمی درمانی: تحرک و فعالیت

تحرک بیمار نقش مهمی در وضعیت گوارشی او دارد. درست است که این بیماران معمولاً دارای احساس ضعف و خستگی هستند اما راه رفتن آرام حتی برای 10 دقیقه در بهبود گوارش فرد بسیار کمک‌کننده خواهد بود. فراموش نکنید دراز کشیدن بعد از مصرف غذا خیلی وقت‌ها باعث برگشت اسید معده شده و وضعیت تهوع و استفراغ فرد را بدتر می‌کند. به همین خاطر توصیه می‌شود که فرد بعد از مصرف غذا حداقل برای 30 دقیقه بنشیند و یا نهایتاً در زاویه 45 درجه استراحت کند.

تغذیه در دوران شیمی درمانی: آبگوشت با خشکی دهان مقابله می‌کند

اگر دهان شما در نتیجه اثرات جانبی شیمی درمانی خشک می‌شود، بلعیدن برای شما مشکل می‌شود بنابراین سعی کنید که غذایتان را با یک سس، آبگوشت یا حتی شیر کم چرب همراه کنید. غذاهای مایع پوره شده در بلندر نیز به شما کمک می‌کنند تا راحت تر غذا بخورید.

abgoosht 4 - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

تغذیه در دوران شیمی درمانی: نوشیدن آب و هیدراته بودن

همان طور که گفتیم شیمی‌درمانی با تغییر احساس چشایی و بی میلی فرد نیز تغذیه را برای فرد مشکل تر می‌کند. متأسفانه یکی از مهم‌ترین این تغییرات بی میلی به مصرف آب است و این خود می‌تواند مشکلی بزرگ به اندازه تمام مشکلات دیگر موجود در شیمی‌درمانی باشد. اگر نوشیدن آب برای بیمار شما هم به یکی مشکل و تنفر تبدیل شده بد نیست نوشیدنی‌های طعم‌دار و مخصوصاً آب و آب لیمو را امتحان کنید.

آب میوه‌ها هم می‌توانند انتخاب مناسبی باشند اما انواع طبیعی آن‌ها. آب میوه‌های صنعتی و نوشابه‌های حاوی قندهای مصنوعی مخصوصاً در زمانی که فرد از عارضه‌ی اسهال شیمی‌درمانی رنج می‌برد می‌توانند شرایط را بدتر کنند. از طرفی فراموش نکنید مصرف آب در حال غذا خوردن و با شکم پر اصلاً توصیه نمی‌شود و احتمال تهوع و استفراغ فرد را نیز افزایش می‌دهد.

تغذیه در دوران شیمی درمانی:  فرنی برای آفت دهان

با وجود آفت دهان خوردن نرمترین غذاها هم دردناک و همراه با دشواری است. اگر شیمی درمانی باعث بروز آفت دهان در شما شد، سعی کنید از غذاهای پوره شده که بلع آنها آسان است مثل کستر (فرنی)، برنج، تخم مرغ، پوره و سوپ استفاده کنید. غذاهای کم چاشنی بهتر هستند چون حتی نمک و ادویه جات هم می‌توانند زخم را دردناکتر کنند. از غذاهای تیز و شکننده مثل کراکر، چیپس و سبزیجات خام و همچنین غذاهای تند مانند سس تند، غذاهای سرخ شده، سالسا و فلفل چیلی که باعث تحریک زخم‌ها می‌شوند اجتناب کنید.

تهیه فرنی با آرد برنج - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

تغذیه در دوران شیمی درمانی: آب پرتقال برای مقابله با خشکی دهان

قبل از اینکه به فکر پر کردن وعده‌های غذایی‌تان با انواع غذاهای ترش و شیرین باشید از خشک شدن دهان جلوگیری کنید. با توجه به نظر موسسه ملی سرطان، نوشیدن مایعاتی مانند لیموناد و آب پرتقال به شما کمک می‌کند که بزاق بیشتری تولید کنید زیرا بخاطر ترشی خود بزاق را بیشتر تحریک می‌کنند. بااین حال اگر شیمی درمانی باعث بروز آفت دهان و زخم آن شد نوشیدن این آب میوه‌ها و شربت‌ها را کنار بگذارید چون باعث بدتر شدن علائم شما می‌شوند.

gty orange juice thg 111214 wmain - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

تغذیه در دوران شیمی درمانی: تقویت سیستم ایمنی با سیر و پیاز

یک رژیم غذایی برای سرطان همیشه شامل پیاز و سیر است. چه به صورت خام یا پخته و یا گریل شده این دو ماده غذایی مبارزه کننده با سرطان حاوی سطوح بالایی از آنتی اکسیدان هستند که مشخص شده که سیستم ایمنی را برای دفاع طبیعی در برابر سرطان تحریک می‌کنند. در حقیقت تحقیقات کرنل نشان داد که پیازهای با طعم قوی از رشد بعضی از سلولهای سرطانی جلوگیری می‌کنند.

مطلب مرتبط: تقویت سیستم ایمنی بدن با تغذیه مناسب

onions and garlic on a table may cause bad breath - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

تغذیه در دوران شیمی درمانی: زنجبیل را به غذاها اضافه کنید

مطالعات اخیر نشان داده‌اند که زنجبیل در کاهش تهوع ناشی از شیمی‌درمانی نیز بسیار تأثیرگذار است. حتی تأثیرگذارتر از خیلی داروهای درمانی. بد نیست آن را به غذای بیمار اضافه کنید تا تأثیر واقعی آن را ببینید. برای این منظور کافی است تنها یک هشتم قاشق چای‌خوری زنجبیل را به غذا و یا چای اضافه کنید.

ginger - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

تغذیه در دوران شیمی درمانی: مصرف گریپ فروت در بیماران سرطانی ممنوع است

این میوه می‌تواند بر آنزیم‌ها اثر بگذارد و باعث تغییرات ژنتیک در داروها شود. بنابراین مصرف این میوه را در بیمارانی که شیمی درمانی می‌کنند کلا حذف می کنند.

تغذیه در دوران شیمی درمانی: برنج و موز برای درمان اسهال

اگر اسهال ناشی از شیمی درمانی وجود داشته باشد، غذاهای مطلوبی مانند برنج، موز، سیب پخته و نان تست خشک به شما کمک خواهند کرد تا اسهال را بند بیاورید. از غذاهای چرب، میوه‌های خام و محصولاتی با غلات کامل (به دلیل فیبر زیاد) که می‌توانند اسهال را بدتر کنند اجتناب کنید.

تغذیه در دوران شیمی درمانی: غلات سبوس دار با یبوست مبارزه می‌کند

از سوی دیگر اگر مبتلا به یبوست هستید، نوشیدن مقدار زیاد مایعات و خوردن غذاهای حاوی فیبرهای نامحلول مانند نان یا غلات کامل، میوه‌های خشک شده، لوبیا یا نخود خشک شده به سیستم گوارش شما کمک خواهد کرد. موسسه ملی سرطان برای کسانی که در حال درمان سرطان هستند نوشیدن هشت تا دوازده فنجان مایعات در روز را توصیه می‌کنند.

Grain intake in pregnancy - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

تغذیه در دوران شیمی درمانی: غذاهای غنی از سلنیوم با سرطان مبارزه می‌کنند

آجیل‌های برزیلی، غذاهای دریایی، جودوسر و برنج قهوه‌ای همگی منابع عالی سلنیوم هستند که یک ماده معدنی مبارزه کننده با سرطان است. یک تحقیق منتشر شده در مجله بیوشیمی نشان داد که ترکیبات سلنیوم سیستم ایمنی را تقویت می‌کنند که با سرطان خاصهایی همچون لوسمی و ملانوم مبارزه می‌کند. اگر چه باید از خوردن صدف و ماهی خام اجتناب کنید چون آنها خطر بیماری‌های منتقله از غذا را در شما بالاتر می‌برند. سعی کنید از ماهی‌های آب شیرین مانند قزل آلا و سالمون استفاده کنید و همیشه مطمئن شوید که کاملا پخته هستند.

تغذیه در دوران شیمی درمانی: مکمل‌ها را هم فراموش نکنید

اگرچه دریافت ویتامین‌ها و مواد معدنی از مواد غذایی طبیعی همواره ارزشمندتر از دریافت مکمل‌ها است اما برای بیماران تحت درمان با شیمی‌درمانی که تمایل زیادی هم به غذا خوردن ندارند دریافت مکمل‌ها معمولاً ضروری خواهد بود. در انتخاب یک مولتی‌ویتامین به محتوای ویتامین D، ویتامین‌های B، آهن، اسیدفولیک، کلسیم و زینک آن توجه ویژه داشته باشید. مکمل‌های حاوی سلنیوم، ویتامین E و ویتامین C همچنین نقش مهمی در سم‌زدایی بدن و کاهش عوارض شیمی‌درمانی بر عهده دارند. البته در خصوص مصرف این مکمل‌ها در زمان شیمی‌درمانی حتماً نحوه و مقدار مصرف آن را حتماً از پزشک معالج و یا رژیم درمان خود بپرسید زیرا خیلی از داروها و مکمل‌هایی که شما مصرف آن‌ها را بدون ضرر تصور می‌کنید با داروهای شیمی‌درمانی دارای تداخل دارویی هستند.

مطلب مرتبط: پیشگیری از سرطان با آنتی اکسیدان های طبیعی

.jpg - تغذیه در دوران شیمی درمانی ؛بایدها و نبایدهای تغذیه ای در دوره شیمی درمانی

برای دریافت رژیم غذایی دکتر رویا خادمیان بر روی لینک زیر کلیک کنید 👇🏻👇🏻👇🏻

رژیم غذایی دکتر خادمیان

دیدگاهتان را بنویسید